Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 1
" BADANIA NAD JĘZYKIEM ZAPISKÓW NIEMIECKICH Z CZTERNASTEGO WIEKU ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa. Przez Dra Maksymilijana Kawczyńskiego. Osobne odbicie Akademii Umiejętności z Rozpraw Wydz. filol. T. X. W Krakowie, drukarni..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 2
" Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku, ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa. Przez Dra Maksymilijana Kawczyńskiego. W rzeczonych księgach miasta Krakowa (Monumenta medii aevi historica, tom 4, 1878) znajdują się także dość..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 3
" osadników niemieckich w Krakowie i Lwowie. Z tego to powodu podjąłem ową pracę na nowo celem dokładnego oznaczenia narzecza tychże zapisków. W ważnym też punkcie odstępuję od metody poprzednika, gdy on bowiem wszystkie latami 1300 — 1375 objęte zapiski sumarycznie badał,..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 4
" stawę do naszego zadania. Zniewolony więc jestem słów kilka ogólnych o tem powiedzieć. Narzecza niemieckie dzielą się w ogóle na górnoniemieckie (oberdeutsch) i dolnoniemieckie (niederdeutsch). Pomiędzy jednemi a drugiemi ciągną się długim i szerokim pasem dopiero od..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 5
" słowiańskim, i nawet nie przez Saksonów zkolonizowanem, tylko że było w posiadaniu książąt saskicb, otrzymał ztąd językowo mało uprawnioną nazwę, Obersachsen. Jądrem saksońskiem jest Westfalija, a granice tego narzecza niebawem będą naznaczone. Trzema więc pasami..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 6
" dług pewnych prawideł, każde p na f lub pf, każde k na ch; w języku saskim zaś, holenderskim i narzeczu fryzyjskiem t, p, k pozostały jak były po pierwszej permutacyi. Tylko mocne (tenues) mogą służyć za takowe znamię stanowcze, ponieważ..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 7
" wym brzegu rzeki Saar dotąd mówią po frankońsku. Na północ od Mozeli granica frankońskiego zbliża się ku Renowi, oddalając się od niego ku północy. Okazuje się z tego, że Frankowie nietylko długim pasem rozsiedlili się nad Renem, ale zajmowali nadto szeroki pas ziemi w Niemczech..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 8
" aż do Düsseldorfu, odkąd się poczyna narzecze środkowofrankońskie (mittelfränkisch) sięgające aż do Mozeli i rzeki Lahn. Odtąd aż do rzeki Lauter, z Moguncyją jako punktem centralnym rozciąga się południowo frankońskie narzecze, u Niemców Rheinfränkisch, a tylko w..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 9
" Franków szukać nam wypada. Bawarowie po swoich równoleżnikach się posuwając zkolonizowali austryjacko - niemieckie ziemie, Saksonowie znów na północy rozgnieździli się w ziemi hawelskich i pomorskich Słowian i tak ją zsaksonili, że Wisław rugijski minnesangi po saksońsku pisał...."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 10
" .Kronika rzeczona także jest narzeczem frankońskiem pisana, a pojawienie się tego narzecza na dalekiem północnym wschodzie zdaje się zaprzeczać prawidłu równoległego posuwania się narzeczy niemieckich ku wschodowi, ale ta sprzeczność jest tylko pozorna. Krzyżaccy rycerze nie byli..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 11
" Z tych zapisków wyłączyć nam jeszcze trzeba pierw-szych wierszów dwa, te bowiem pisane są ręką, „która się nigdzie już więcej w księdze nie powtarza" (1. c). Podaję je tutaj w całości: „ Van Christes geburt Tusent unde drihundert unde in dem ersten jahre". Pierwszy..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 12
"   nie   mówił, tyle bowiem wyjaśniło się wskutek sporu tego, że ten język nie jest narzeczem szwabsko - alemańskiem, jak mniemano, i jak jeszcze mniemają, chociaż się na niem opiera, ale jest językiem do pewnego stopnia sztucznym, konwencyjonalnym (porówn. oprócz..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 13
" i zam. e np. is (6) zam. es Pron. pers. n, eldisten (5) zam. eltesten albo i eldesten. W przyrostkach (suffiksach) jest ta wymiana we frankońskich narzeczach pospolita i tworzy, ich najwybitniejsze znamię, a godnem uwagi, że pisarz Henryk tego i..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 14
"   Na tej samej podstawie opiera się nom. sing. fenu di zam,. diu o zam, ü vor, 16 zam. für II, Forma ta polega na tej właściwości frankońskiego narzecza, że chętnie o stawia zamiast; u, a więc także i zamiast ü W. 44. Co do użycia..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 15
" nosowej spółgłoski do następnej wargowej: em - fieng, wskutek dalszej asymilacyi rozczepiło się nagłosowe p w pf: em - pfieng, ponieważ zaś fangen ma we wszystkich językach giermańskich w nagłosie syczącą f, więc p przeszło do em tworząc..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 16
" Odrzuca n pisząc ire, de (11) zamiast iren, den acc. masc. sing.; odrzuca r pisząc de (8, 11) me {8) zamiast der, mer. W pierwszej z tych form właściwie odrzutni niema, tylko archaizm, ponieważ de jest starsze aniżeli der (po staro -..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 17
" Zboczenia jego od średnio - niemieckiej reguły są Częste, ale nie są stałe, jak się wyżej powiedziało, a tutaj przykładami ma być poparte. Nigdy np. nie pisze van tylko von, ale zawsze sal a nie sol. Wszędzie pisze iz zamiast es, wszędzie her..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 18
" 1853 drogę utorował. W dalszem następstwie należało się spodziewać frankońskich kolonistów w Krakowie, a język pisarza Henryka stwierdził to najzupełniej. Zdaje się atoli, jakoby niemieccy mieszczanie krakowscy w wyjątkowych tylko razach z głębokich Niemiec przybywali do polskiej..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 19
" które o pierwotnem pochodzeniu nic nie mówią, największą część do Śląska odnieść należy. Te względy więc nakłaniają nas, aby porównać obecnie język pisarza HEnkyka z narzeczem śląskiem i językiem dawnych śląskich dokumentów, w porządku wyżej już zastósowanem. a..."

Badania nad językiem zapisków niemieckich z czternastego wieku ogłoszonych w najstarszych księgach i rachunkach miasta Krakowa - strona 20
" u zam. e znachodzi się w śląskiem narzeczu zwłaszcza w przybrance zu zamiast zer Df. 56, 57, 10, 11; R. VII. 34. Co do spółgłosek, mocna po płynnej pojawia się w śląskiem pospolicie, jak u Henryka. Df. 65. R. IX. 43. Odrzutnia pogłosowego t, n, r, h jest..."