Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane
Nowosielski Teofil
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 1
" BAJKI I POWIASTKI ORYGINALNIE I NAŚLADOWANE Teofila Nowosielskiego (z ryciną) Warszawa, Nakładem Gustawa Sennewald Księgarza, przy ulicy Miodowej Nr 486 1842. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 2
" Jaśnie Wielmożnemu Ignacemu Turkuli Ministrowi Sekretarzowi stanu tajnemu radcy członkowi rady państwa, samorządu dworu jego Cesarsko Królewskiej mości, Członkowi Warszawskiego Towarzystwa dobroczynności kawalerowi wielu orderów, w..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 3
" DO MOICH BAJEK. Moje bajki, w świat wybrane, Za nim z wami się rozstanę, Krzyżyk daję wam na drogę; Bo cóż więcej dać wam mogę? Co w umyśle, w sercu miałem. To z pod serca wam oddałem — W prostej, szczerej, tkliwej nucie, Chciałem przelać me uczucie. Przyjmcie tedy moj..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 4
" DO DOBRYCH DZIECI. Ukochane, drogie dziatki! Obok ojca, obok matki, Bóg przyjaciół wam użycza. Znacie bajki Jachowicza: Śliczne bajki; bo w ich treści Nauka się wielka mieści: Śliczne bajki; bo, z prostotą, Zapoznają serce z cnotą! Bóg przyjaciół wam użycza. O! szanujcie..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 5
" Księga Pierwsza. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 6
" NAGRODA IGNASIA. Raz, w nagrodę, dobry tata Ignasiowi dał dukata. Ucieszony chłopiec złotem Przed wszystkiemi mówi o tem. "Patrzciei!" rzecze; — "za naukę Otrzymałem złotą sztukę. Przypatrzcie się tylko z blizka, Jak dukacik mój połyska." "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 7
" Na to ktoś ze starszych osób, Odpowiada mu w ten sposób: "Ta nagroda, chłopcze luby, Nie mało ci robi chluby. Nagrody twojej pilności Nie jeden ci pozazdrości. Piękną rzeczą jest nauka, Kto czczej chluby w niej nie szuka, Piękną rzeczą blaszka złota, Lecz piękniejsza od niej..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 8
" ŻÓŁTA RÓŻA. Róża tak jak śnieżek biała, Przy czerwonej rozkwitała; Jednak siostrze zazdrościła, Ze rumianą tamta była. "Patrzno, matko!" róża biała Do natury się ozwała: "Moja siostra ma sukienki, Jak rumieniec lic jutrzenki, "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 9
" A ja takie mam nieładne, Takie białe i szkaradne. Daj mi, matko, suknie nowe, Takie jak tamte różowe. Przy mej siostrze jakżem blada." Tu jej matka odpowiada: "Szanuj, dziecię, sukni swojej; Biała suknia pięknie stroi. Jest to znamie niewinności. Ale strzeż się, strzeż zazdrości."..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 10
" Żółtą szatę, znak zazdrości, Zamiast szaty niewinności!" I w tej chwili róża biała, Przez swą zazdrość zżółkła cała. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 11
" FRANUŚ I BAŃKI Z MYDŁA. (1) Franusiowi zabawa z konikiem już zbrzydła; Dla odmiany więc zaczął puszczać bańki z mydła. Dmucha chłopiec, lecz z ostrożna, Bo wnet wszystko zepsuć można. Wtem szczęśliwie bańka mała Od słomki się oderwała. --------------------------------..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 12
" Rad był Franuś niesłychanie, Widząc jak ze słomki cienkiej, Co raz większa bańka rosła, Aż wreszcie z bańki maleńkiej Ujrzał nagle wielką banię; A w tej bani jasnej, czystej, Tak jak kryształ przezroczystej, Okolicy cząstka mała, Jak w zwierciadle się przejrzała. Śliczny też..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 13
" PSZCZÓŁKA. Jedna pszczółka młoda, Jak tylko błysła pogoda, Mimo przestróg dobrej matki, Na wszystkie kwiatki Bez różnicy siadała I miód zbierała, Mniemając, że każdy kwiatek Dobrego miodu da jej dostatek. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 14
" Moja córko! bądź ostrożna! Rzecze matka, Snadno się omylić można. Strzeż się, córko, żebyś z kwiatka Jadu z miodem nie wyssała. " Lecz cóż z tego! pszczółka mała, Płocha i bez doświadczenia, Nie słuchała napomnienia, I ze wszystkich kwiatków w boru Zbierała miód bez..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 15
" JAŚ ŁAKOMY. Przychodził Jaś łakomy do kucharza Marka, I zawsze mu zaglądał do każdego garka. Nigdy Marek panicza nie mógł upilnować, Zawsze musiał Jaś skubnać albo co skosztować. Nie raz nawet z paluszka oblizał powidła. Fe! łakomstwo, jakaż to przywara obrzydła! Choć..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 16
" Raz kucharz dla czeladzi jagły w garku warzył, Jaś ich musiał skosztować i język — oparzył Nie raz taki przypadek na dobre wychodzi. Od tego czasu już Jaś do kuchni nie chodzi. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 17
" MOPEK. Kupiła od chłopka, Jedna pani mopka. Mopek miał u pani łaski, Zjadał ciastka i kiełbaski, Albo bułeczki do masła; Słowem, pani mopka pasła, Czasem nawet jejmość z rana, Brała pieska na kolana. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 18
" Nie dziw więc, że w takich łaskach, Utył mopek na kiełbaskach. Alić w szczęsnym dla psa stanie, Zmarła jejmość niespodzianie. Wnet nastała wielka zmiana, Dostał pies skąpego pana, Upłynął dla psa wiek złoty, Ukończyły się pieszczoty. Nie ma wygód, nie ma łaski, Ni..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 19
" WIERZBA. Szkoda, mój tato, że z każdą wiosną Gruszki na wierzbie także nie rosną. Na co chłop wierzbą drogę wysadza, Ona na drodze tylko zawadza? Bardzo sio mylisz, mój synku drogi, Odpowie ojciec: kmiotek ubogi Wielką ma z wierzby w domu wygodę. Z wierzby przydatne gałązki..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 20
" Niemi to kmiotek ogrody grodzi, Kmiotek po witki do wierzby chodzi, A potem z witek koszyki plecie, Lub zgrabne klatki wyrabia w lecie; Wreszcie na zimę jak braknie drzewo, Chrustem z wierzb starych chatę ogrzewa. Wszak i fujarki pomnisz zapewnie, Które na wiosnę grają tak rzewnie Pastuszki..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 21
" STEFUŚ. Lubił Stefus zabaweczki, I przekładał nad książeczki. Dnia jednego po za szkołą, Stefuś biegał sam wesoło. Lecz znudziło się samemu. Sam nie wiedział jednak czemu; Nie wiedział że brak zajęcia, To pierwsze złe dla chłopięcia. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 22
" W tem spostrzega na ostatku Skrzętną pszczółkę na bławatku, I tak rzecze: "Moja pszczółko ! Pójdź sam do mnie; porzuć ziółko. Patrz! ja sam tu na murawie, Pójdź! ja z tobą się zabawię!" Ale pszczółka mu odrzecze: Ja nie mogę, mały człecze, Bo tak śpiesznie czas uchodzi, A..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 23
" A od zmroku aż do rana, Strzegę domu mego pana. " Stefuś spostrzegł znów konika, Więc do niego się przymyka, I tak rzecze: Mój koniku, Pobrykajmy na trawniku ! Ale konik odpowiada: Ja nie moge, trudna rada; Bo tak śpiesznie czas uchodzi, A próżnować się nie godzi: Pan Bóg..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 24
" ROSA I RÓŻA. Był raz w lecie upał wielki, A deszczyku ni kropelki. Rozwinięta piękna, duża, Coraz bardziej więdła roża, Biednej róży nikło życie. "Żegnam, żegnam cię błękicie; Zegnam ciebie, ziemio cała, Ziemio, któraś mnie wydała, "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 25
" I was piękne okolice!... Już się wami nie zachwycę, Już polecam niebu duszę; Wkrótce, wkrótce umrzeć muszę!" W tem nastąpił wieczór miły, Gwiazdki niebo upiękniły. Pora skwarna przeminęła, Biedna róża wraz zasnęła, Biedna roża zawiędniona. We śnie: marzy, że już kona...."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 26
" Za to znów, gdy słońce błyśnie, By wysuszać cię, zawiśnie, W listki moje cię otulę, Otulę cię tkliwie, czule, I przed słońcem cię ukryję; Już cię promień nie wypije. A ty w łonie mojem w cześnie, Możesz sobie marzyć we śnie; Listki moje cię ustrzegą: Dobrej nocy, snu..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 27
" CHŁOPCZYK I MUCHA. Raz w godziny poobiednie, We dnie, Teodorek zasnął smacznie. A wtem mucha -------------- (do tytułu) Do wielu bajeczek, równie jak do tej, brałem pomysły z nowych niemieckich pisarzy, z których także pan. Jachowicz korzystał. Dla tego łatwo przytrafić..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 28
" Koło ucha, Brzęczeć zacznie. Teodorek przebudzony Z książeczką w ręku pod drzewem, Zawoła z gniewem: "Idźźe sobie stąd precz, mucho, A nie brzęcz mi tu za ucho! Idźże sobie w swoję drogę: Ja przez ciebie spać nie mogę!" Wtedy mucha rada, Chłopczykowi odpowiada: Co! spać..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 29
" ECHO. W górzystej gdzieś tam krainie Biegał chłopiec po dolinie; Przeskakiwał przez padołki, Przewracał nawet koziołki; Słowem, jak mógł dokazywał, Lub w radosnem uniesieniu, Wołał dzieci po imieniu, Choć nikogo tam nie było. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 30
" Echo wszystko powtórzyło. Chłopiec, lubo nic nie widzi, Mniema, ze ktoś z niego szydzi; Więc na wroga mniemanego Nuź do słowa niepięknego; Nawet marną się odgraża: A echo to znów powtarza. Miłość własna chłopca łechce, Ze mu ktoś ustąpić nie chce, A choć on do walki wzywa,..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 31
" A potem się przed nim schował, Mimo to się nie odczepił. "A któż kogo wpierw zaczepił?" Rzecze ojciec z czuciem miłem. " "Ja go, ojcze, zaczepiłem!" Odpowiedział wnet chłopczyna. "Kiedy tak, to twoja wina, Iżeście się pokłócili; " Przerwie ojciec mu po chwili. Sam niegrzecznie..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 32
" Ustąp zawsze innym z drogi. Wciąż bądź grzecznym dla każdego, A nieznajdziesz nie grzecznego. Własny przykład jak najdłużej Za przestrogę ci posłuży" "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 33
" JAŚ I KOT. "Asio! Asio! ha niecnota!" Fuknie w kuchni Jaś na koła. "Nie dla ciebie tu te dzbanki: Precz od mleka i śmietanki; Bo o ciebie kij połamie, Albo powiem zaraz mamie!" Aż tu chłopcu kot odpowie: " Skarżyć na mnie?" co ci w głowie! "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 34
" Wszak sam nie raz byłem świadkiem, Jak ukradkiem, Skoro wyszła gdzie kucharka, I ty także wypijałeś, Mleko z garka, Lub kożuszki pozjadałeś. Ja chociaż to zobaczyłem, To na ciebie nie skarżyłem To i ty też, mój kochanku, Choć zdybałeś mnie przy dzbanku, Nie skarż,..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 35
" NIEDŹWIADEK ROZPIESZCZONY. Niedźwiedzica, pani matka, Miała synalka niedźwiadka. A ponieważ go kochała; We wszystkiem mu pobłażała. Stad niedźwiadek też powoli Wkrótce nawykł do swawoli. A choć złe ma obyczaje, Mama nigdy nie połaje; "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 36
" Bo u mamy wielka łaska Mama pieści, mama głaska; A ze mama nazbyt kocha, Wyrósł synek na pieszczocha. Mimo to, mama jedynie Wszystko dobre widzi w synie, Wielbi jego obyczaje, Nad wiek rozum mu przyznaje. Słowem, mama mniema rada, Ze w synalku skarb posiada" Tymczasem niedźwiadek młody..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 37
" Niechce słuchać już niczego I rzuca się na każdego. Późno matka żałowała, Ze synkowi pobłażała, "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 38
" OWCA I PIES. Owca skromna a pies wierny, Jako dawni przyjaciele, Podzielali żal niezmierny. Fidel rzecze: " Jakże wiele Znosić musi pies przykrości; Ileż to za parę kości Cierpieć trzeba od człowieka; Ileż on nam nie dopieka? "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 39
" A choć domku mu pilnuję, Choć zajączka upoluję, Choć na łotrów w nocy wyję, Często jednak biorę kije; A w nagrodę załug z młodu, Przyjdzie moie umrzeć z głodu. "Mój kondelku! powiedz, proszę, Czyż ja mniej od człeka znoszę?" Przerwie owca: " czyż do zbytku Nie przynoszę..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 40
" Los obojga wart litości; Lecz wytrwajmy w cierpliwości. Lepiej krzywdę znieść samemu, Niż wyrządzać ją drugiemu!" "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 41
" LANUSZKA. Lanuszka mała, Jak śnieżek biała Wyjrzała z ziemi, ! I oczkami błyszczącemi Łezkami rosy, Pojrzy w niebiosy, Dziękując skrycie Bogu za życie. ---------------------- (1) Konwalija "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 42
" W okół szerzy Zapach świeży, W cichej ustroni Dzwonkami dzwoni. Ale chociaż wszędzie głucho, Pośród miłej rannej ciszy, Żadne przecie ludzkie ucho Dźwięku dzwonków nie usłyszy. Jak ta lanuszka, Skromna, niewinna, Tak każda duszka, Duszka dziecinna, W cichej pokorze, Modlić się..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 43
" CHŁOPCZYK I GNIAZDECZKO. Patrz, chłopczyku, jam mateczka! O! nie ruszaj mi gniazdeczka! Niech cię zmiękczy głos mateczki; Patrz! w gniazdeczku mam dziateczki. Nie zaglądaj tu ciekawie, Odejdź, odejdź stąd łaskawie! Przed tobą się ptaszki kryją, Biedne z trwogi ledwie żyją. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 44
" Choć chłopczyna, dla igraszki, Radby widzieć małe ptaszki, Lecz, że matka ich wyrzeka, Od gniazdeczka on z daleka. Matka wtedy jak najczulej Skrzydełkami działki tuli, I przez wdzięczność wnet po chwili, Chłopcu śpiewa jak najmilej. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 45
" SZKODNA WIEWIÓRECZKA. Jedna młoda wiewióreczka, Dostała się do miasteczka. Tam, co tylko sama chciała, Wiewióreczka wszystko miała; I wygódki i ucieszki, I cukierek i orzeszki. Lecz wiewiórka nasza mała, Czyż oceniać to umiała? "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 46
" Nie, przeciwnie; bo powoli Nawykała do swawoli, A co dzień to co raz gorzej, Ze co tylko kto położy, Wszystko ruszy, wszystko potnie; A choć ją pan za to otnie, Wiewióreczkę korca ząbki, Znów pocięła sukien rąbki. Tak zrobiła raz i drugi. Aż nareszcie pańskie sługi Wiewioreczkę..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 47
" KONIK I WRÓBELEK. Stał koniczek sam przy żłobie, I obroczek chrupał sobie. W tem do żłobu konika, Wróbelek się przymyka, I tak przed nim narzeka: "Nie długo mnie śmierć czeka. Ziemia śniegiem pokryta; Daj mi ziarek z koryta, "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 48
" Żebym nie padł tu z głodu! Na to konik odpowie, Zgłodniałemu wróblowi: Ja ziarneczek mam dużo, Niech ci ziarka te służą, Nachyl dziobka do żłobu, To wystarczy dla obu. " Wczas się ziemia wydrzymie, Przyszło lato po zimie, I nastały upały; Zewsząd muchy wypadły I konika..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 49
" DWAJ PRZYJACIELE. Zawiązała się w jednym domu przyjaźń wielka, Pudełek lubił Stasiu, Staś lubił pudełka. Czyli w wieczór czyli z ra na, Nie odchodził piesek pana. Bo czyliż psa za to zganim, Ze tam gdzie pan i pies za nim? Staś wciąż pieska pielęgnował, Nic dla niego..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 50
" I zawsze się podwieczorkiem Chętnie dzielił z swym Azorkiem. Jednego dnia, po zabawie, Zasnął chłopczyk na murawie. A pies przy nim ledwie żyje, Tak go ściska Staś za szyje. Lecz się psina ani ruszy, Tylko w górę trzyma uszy; Bo poczciwe wierne zwierze We śnie swego pana strzeże. I..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 51
" Kiedy chłopcy raz w kąpieli Utopić mnie w Wiśle chcieli! Ty się odtąd mną zajmujesz, Od ust sobie odejmujesz, Bylebym nie cierpiał głodu, Ty mnie bierzesz do ogrodu, I sztuk różnych mnie wyuczasz, A nigdy mi nie dokuczasz. W tem przebudza się chłopczyna, Z pieskiem bawić się..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 52
" CHŁOPIEC Z PTASZKIEM. Ha! mam cię, figlarzu mały, Czekałem na cię dzień prawie cały. Dziś ja dla ciebie wstałem tak wcześnie. A co, czy słodkie moje czereśnie? Ho! ho! zjadałeś mi je już nie raz. Poczekaj, ptaszku, nie ujdziesz teraz!" Tak do szczygiełka mówił Jaś srogi, A..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 53
" Chłopczyna w ręku mocno go trzyma, Z radości chciałby zjeść go oczyma, A biedny ptaszek struchlały wszystek, Drży jako listek. Biedny się prosi: "Kochane dziecię! Wypuść mnie, proszę; daruj mi życie, Miej na mnie litość, chłopczyku luby, Nie żądaj przecie ptaszyny zguby!..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 54
" ŻYDEK W KAJECIE. Kłamstwo dla dzieci wielka to ohyda, Jaś zrobił siostrze na kajecie żyda. Nie chcąc się jednak wydać przed nikiem, Wnet żyda z brodą zlizał językiem. Lecz zawsze czarna została plama. Bał się Jaś żeby nie łajała mama; Nie przyznał się więc do złego, I..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 55
" Lecz się kłamstwo zawsze wyda; Bo choć się Jaś wyparł żyda, I obwiniał swą siostrę o niesłuszne skargi, Czarne od atramentu wydały go wargi. O! jakże wtedy chłopczyk się zawstydził; " Ale się odtąd zawsze kłamstwem brzydził. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 56
" KOKOSZKA I BAŻANT. Jedna kokoszka poczciwa, Jak to często u niej bywa, Choć kurczątka własne miała, I kaczęta wychowała. Z niemi wszędzie na zer biegła, I jak własne dziatki strzegła. "A cóż to są za stworzenia?" Spytał bażant jej z niechcenia. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 57
" " Kaczki, którem, wychowała! Kokoszka się odezwała. "Czyjeż rady to przewiodły, Byś chowała len ród podły?" Pyta znowu bażant złoty. A kokoszka rzecze miło: Serce matki mi mówiło, Ze to biedne są sieroty, " "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 58
" JÓZIA I NOŻYCZKI. — "Jednę rzecz przyrzec, Józiu, musisz mi koniecznie, Rzecze matka do córki: " Ja znam wiele rzeczy, Z któremi igrać dzieciom bardzo niebezpiecznie, Na przykład: nóż, widelec; każde z nich kaleczy. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 59
" Proszę cię tedy, Józiu, nie rusz mi tych rzeczy! — "Dobrze, mamo, ja twoję zachowam przestrogę. Ale przecież nożyczki to ruszyć ja mogę?" I tych ruszyć nie możesz, córko moja miła! Łatwobyś także niemi rękę skaleczyła. Jeźli jeszcze nie wierzysz, spytaj starszą..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 60
" Polerowne nożyczki z radości całuje, I co chwila to śmielej z niemi dokazuje. A przytem myśli w duchu: pamiętam przestrogę; Ale jednak cokolwiek pobawić się mogę, Jeszcze im się przypatrzę, a potem położę. A przecież to nożyczki nie są żadne noże! Już ja się z niemi..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 61
" Prosi o przebaczenie swojej mamy drogiej, I odtąd zachowuje mamine przestrogi. Kto nie słucha i swawoli. Paluszek go często boli! "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 62
" MELON I DYNIA. Ogromną swą postacią dynia napuszona, Rzekła raz do małego w ogrodzie melona: "Chociaż wprawdzie jestem skromna, Lecz powiedz czym nieogromna? Nie wspaniałaź moja postać? Mógłżebyś mi kiedy sprostać? — Oj! melonku nieszczęśliwy, Przy mnieś karzeł ty..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 63
" Na to melon rzecze dyni: "Jeślić tusza zaszczyt czyni, Winszuję ci z całej duszy, Twej wspaniałej pięknej tuszy; Lecz ci tego nie zazdroszczę, O mą postać się nie troszczę. Mniejsza o to, kto otylszy; Ale kto z nas smak ma milszy!" "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 64
" FRANEK I PSZCZÓŁKA. Zbierał kwiatki mały Franek, I chciał z kwiatków uwić wianek, A w tem pszczółka go ukole; Bo wszedł jakoś w drogę pszczole. "Ja ci tego nie wybaczę! " Woła Franek i wciąż płacze; Nareszcie z łez otarł oczy, I za pszczołą w pogoń skoczy. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 65
" "Mam cię pszczółko! nic, z ogrodu! Nie będziesz już zbierać miodu! Dość już miałem cierpliwości: Dziś cię zgładzę bez litości. Lecz w tem sobie nasz chłopczyna Ojca słowa przypomina: "Nie dobre byś serce miał, Gdybyś mścić się kiedy chciał!" Nagle więc ją, ułaskawia,..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 66
" PIESZCZOTY. Prześlicznego pudełka dwie siostrunie miały, Jak pieskowi dogadzać same nie wiedziały. Ze swojego śniadania dawały mu mleczka: A do tego bułeczki, ciastka lub pierniczka. Gdyby się zasadzała na tem przyjaźń wielka, Byłoby to prawdziwie szczęście dla pudełka. Ale na..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 67
" Obiedwie go głaskały, ściskały, pieściły, Aż wreszcie z wielkich pieszczot pieska udu, siły, Niewczesna żałość dziewcząt była im przestroga, Ze zbyteczne pieszczoty takie zgubić mogą. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 68
" ZŁOTE DRZEWKO. Władzio bardzo był bogaty, Miał od dziadka trzy dukaty; A że dużo mówić lubił, Przed siostrunią się pochlubił. A ciekawa siostra mała Zaraz brata zapytała, Z minką szczerą i radosną: "Gdzie też to dukaty rosną?" "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 69
" Władzio chłopiec żywy, dziki, Który lubił tez żarciki, To popsocić, to figlować, Chciał i z siostry pożartować. "Jakto! nie wiesz jeszcze o tem? Wszak rosną na drzewku złotem Wszystkie a wszystkie dukaty: Kto je sadzi, ten bogaty!" — Po tych słowach brat wychodzi, Ciesząc się,..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 70
" Aż tu Władzio przystępuje I o złoto zapytuje. Wtedy biedna Józia mała Wszystko bratu powiedziała. Władzio w płacz; i bez zawodu, Wiedzie siostrę do ogrodu, Szuka złota z nią wzajemnie, Ale wszystko nadaremnie; Bo nieszczęściem Józia mała, Miejsca swego zapomniała, Gdzie przed..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 71
" OSIEŁ I JEDNO JABŁKO WIĘCEJ. W górzystym kraju, niewiasta Pędziła osła do miasta. Zwierz, jak się to często zdarzy, Niósł owoce do sprzedarzy, A choć zawsze nieznużony, Dziś koszami przeciężony, Ledwie z trudów nie umierał, Jednak jak mógł nogi zbierał. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 72
" Baba na to nie zważała, Kijem osła popędzała, A widząc cierpliwość zwierza, Ze do miasta prosto zmierza, Jabłko, które w ręku niosła, Dorzuciła na grzbiet osła. Myśląc sobie w tajemnicy: To nie zrobi mu różnicy. Cóż to znaczy jabłko więcej! Udźwignie to zwierz niechcęcy...."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 73
" SKNERA. Pewien sknera bogaty — kto? — to tajemnica, Chodził boso po mieście, przy świetle księżyca I obliczał, ile by ludzie oszczędzili, Gdyby boso, tak jak on, po bruku chodzili. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 74
" W tem uderzył o kamień, i z bolu zakrzyknął. Gorszegom "rzecze skąpiec — "nieszczęścia uniknął. Chwała Bogu! ze boso wyjść miałem prze czucie, Gdybym był nie szedł boso, miałbym dziurę w bucie. " "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 75
" PODRÓŻNY I SKOWRONEK. PODRÓŹNY. Hej, ptaszyno ma kochana, Czemu wstajesz już tak z rana? Powiedz czemu to najwcześniej Wyśpiewujesz twoje pieśni? SKOWRONEK. Bóg wszechmocny dał mi życie, Dał mi ziarnek obficie, "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 76
" Bóg dał wszystko, co mi trzeba. Ja też wzbijam się do nieba, Stwórcy memu składam dzięki, Wyśpiewując me piosenki. I ty takie bez wątpienia, Składasz Bogu dziękczynienia? — "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 77
" MOTYL I PSZCZOŁA. Motyl zdobny skrzydełkami, Których barwa oko mami, Unosząc się po nad kwiaty, Połyskując swemi szaty, Z pychą rzecze raz do pszczoły, Zawsze skrzętnej wesołej: "Spojrzyj-no, pszczoło obrzydła, I podziwiaj moje skrzydła! "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 78
" Jakie na nich śliczne wzory, Jaki połysk i kolory! Cóż owadzie ty szkaradny, Chciałżebyś być taki ładny?" — A w tem pszczoła motylowi W skromnych słowach tak odpowie. "Mój motylu; jesteś próżny, Choć twych skrzydeł powab różny, Skrzydeł twoich nie zazdroszczę, I o..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 79
" JELONEK. Jeleń młody Przeglądał się się w lustrze wody. "Jakże rzecze zdobią rogi! Gdyby tylko nie te nogi, Na których stoję: Suche, bez kształtu! Nie! to nie moje! " A w tem odgłos trąbki słyszy. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 80
" Nasz jelonek ledwie dyszy. Psy szczekają — a więc w nogi; Ale rogi Uwikłały się w gęstwinie. Psy dopadły — biedny ginie. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 81
" JÓZIO NA STOLE. "Czym nie olbrzym? — patrz, Ludwiku!" Wołał Józio na stoliku. A w tem zsadził ktoś zuchwalca, I z olbrzyma zrobił, malca. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 82
" SKOWRONEK. Było dwóch braci Jędrzej i Maciej. Dwaj bracia mali Stryju kochali. Raz od stryjaszka Dostali ptaszka. Młody skowronek Głos miał jak dzwonek. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 83
" Jadał z ich ręki, Nucił piosenki; Z rana im nucił, W wieczór się smucił, A czasem we śnie Wzdychał boleśnie. "Ach! co to znaczy. Ptaszek w rozpaczy, Głos miły traci. " Zawołał Maciej, Nie wiem dla czego Myśmy mu złego Nic nie zrobili? " Rzekł brat po chwili. "Kochane dzieci!"..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 84
" ZŁODZIEJ I KOGUT. Raz pokryjomu Do cudzego doma Zakradł się złodziej. Lecz napróżno dani obchodzi, Bo gdzie tylko łotr przybędzie. Pustki wszędzie. Znikła łupu już nadzieja. Nareście ujrzy koguta. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 85
" Dla złodzieju Wprawdzie zdobycz to nie suta. Jednak złodziej wziął i ptaka Nieboraka, I po chwili przedsięwzięcia Zabierał się do zarżnięcia. Widząc kugut że nie żarty, I że złodziej coś uparty, Żałośnie rzecze: Miej litość, człecze! Nie zabijaj! pomnij przecie, Żem..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 86
" PIES I WIEPRZ. Chudy pies na łańcuchu wieprzowi zazdrościł, Że wieprz pasł się w karmniku, a on biedny pościł. Wkrótce jednak pies postu swego nie żało w ał, Skoro widział jak rzeźnik wieprza rozćwiertował. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 87
" KOTEK I PIESEK. Rył raz sobie kotek bury. Kotek ostre miał pazury, Lecz spokojnie sobie chodził: Nikomu on nie zaszkodził, I w domowej swej zaciszy, Cichuteńko łapał myszy. Burek, jak to zwykle kotki, Miał charakter bardzo słodki. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 88
" Z pieskiem pragnął żyć w przyjaźni, Lecz go piesek ciągle drażni, Choć mu kotek poznać daje, Ze za złe tez złe oddaje. Kotek cicho zmiany czeka; Ale piesek znowu szczeka, Albo warczy lub się dąsa, I co chwila kotka kąsa. Kotek bury już w pokorze Dłużej tego znieść nie może, I..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 89
" TRZOS I BUTY. Trzos ze skury zrobiony i złotem nasuty, Powstawał na stojące obok niego buty. "O! nie chełp się rzekły tamte" wszak i ty pospołu. Ze skury i z jednego ze mną jesteś wołu. Jednakowy nasz wątek, choć nie równe losy: Z jednej skury i buty i trzosy. " "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 90
" KTO LEPSZY? Zwinny wróbel gdzieś tam w życie Złapał muszkę. "Ptaku drogi! Biedna woła. "Daruj życie! Ulituj się mojej trwogi! — "Giń!" rzekł wróbel" tyś ma cała; Bom ja duży, a tyś mała!" W tem na wróbla jastrząb' zleci, W szponach trzyma go jak swego; "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 91
" "O miej litość ja mam dzieci! I cóżem ci zrobił złego?" "Giń" rzekł jastrząb" tyś mój cały; Bom ja duży, a tyś mały!" W tem sęp srogi niespodzianie Na jastrzębia spadnie z góry. "Daruj życie, daruj, panie! Jakże ostre masz pazury?" " Giń!" rzecze sęp tyś mój cały; Bom ja..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 92
" CZY DO SZCZĘŚCIA WIELE TRZEBA? Jaskółeczku do gniazdeczka Znosi muszki i ziarneczka, I przejęta czuciem matki, Ziarneczkami karmi dziatki. Na tem, co jej Pan Bóg daje, Jaskółeczka poprzestaje, I dlatego wciąż wesoło, Wznosząc wdzięczny wzrok do nieba, "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 93
" Nad gniazdeczkiem krąży w koło. Do szczęścia jej mało trzeba! Siada sobie skrzętna pszczółka Na kwiateczki i na ziółka, I dla braci swych wygódki Zbiera sobie miodek słodki. Na tem, co jej pan Bóg daje. Skrzętna pszczółka poprzestaje. I dla tego wciąż wesoła, Wznosząc..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 94
" Bóg do pracy dał dzień jasny, Każdy żyje z pracy własnej. I pszczółeczka i ptaszyna, Pracę dziatkom przypomina. Praca Iemu szczęście daje, Kto na małem poprzestaje. I ty pracuj zawsze w koło, Wznosząc wdzięczny wzrok do nieba To będziesz tez żył wesoło. Do szczęścia nam..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 95
" KOTY I MAŁPA. Raz dwa koty pokryjomu Porwały ser w jednym domu. Wkrótce jednak przy podziale Nie mogły się zgodzić wcale; Bo każdy z kotów niechcęcy, Od drugiego chciał mieć więcej. Wreszcie oba koty biega Prosić małpy na sędziego. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 96
" Małpa zaszczyt ten przyjmuje, Iza ufność im dziękuje; Potem siada w kąt z powagą, Kolów słucha wciąż z uwagą; A gdy sprawę wysłuchała, Milczenie im nakazała! I łąk rzekła: przyjaciele! Sprawiedliwie was podzielę; Sprawiedliwość, to rzecz święta. Zbudowały się kocięta...."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 97
" Żeby zrównać obie części, Powtarza to coraz częściej A tak wreście po drobinie Serek w łapach małpy ginie, I nim się spostrzegły strony Skończył się ser ulubiony. Tu przyznały koty szkodne, Ze przez własną winę głodne, I że w sprawie dwóch, trzeciego Źle obierać na..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 98
" SŁOWIK POCIESZAJĄCY. Miała Zosia cztery lata, Kiedy zeszła z tego świata. Nad mogiłą biednej Zosi Stoi matka i łzy rosi: Grób zielony córki swojej Wiankami z róż ładnie stroi. Płacze matka, miły Boie, I pocieszyć się nie może. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 99
" A w tem słowik nad mogiłą Widząc że się matka smuci, W tkliwy, rzewny ton zanuci, Nuci miło. rzewnie, miło. Tkliwy, miły ton słowika, Słodko w serce matki wnika — I pociechę i nadzieję, Do strapionej duszy leje... Pocieszona matka Zosi Łzawe oczy w niebo wznosi, Już nie płacze..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 100
" CHŁOPCY I KUROPATWY. Jednej chwili, Dwaj chłopcy, skrycie, W życie, Kuropatwy wypatrzyli. Trzynaście ich w gniaździe było: Mocno chłopców to cieszyło. Ustała jednak radość po mału, Kiedy przyszło do podziału. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 101
" Porachunki nie lak dłubie Ja mam jedno, ty masz drugie! Lecz lubo rachuba łatwa, Dobrze dotąd wypadała Jeszcze jedna kuropatwa Do podziału pozostała. O kuropatwę niebogą Chłopcy zgodzić się nie mogą, I biedną, w nagłej potrzebie, Każdy z nich chce wziąść dla siebie, I..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 102
" PASTUSZECZEK. Pastuszeczek raz na łące Strzegąc owce się pasące, Dumał sobie: "Bóg łaskawy Dał owieczkom trochętrawy! Nią się tylko biedne pasą: Sól jedyną ich okrasą! "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 103
" Lecz i to im wilk wydziera, Biedne dławi i pożera. Wilkowi krwi owiec trzeba. O! czemuż to dobre nieba, Świata tak nie urządziły, Żeby wilki trawą żyły? Ach! ja tego nie pojmuję, Wszakże trawy nie brakuje." A w tem anioł oczy, uszy, Pastuszkowi sam poruszy. Ta pastuszek zadziwiony W..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 104
" Wszak po trawie i wilk chodzi, A jednakże nam nie szkodzi; Nie żarłoczny i nie chciwy. Wilk, to mi ta zwierz poczciwy! "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 105
" KŁAMCA. Franka, co gęsi pasał i młócił pszenicę, Pan wyprawił z paniczem w drogę za granicę. Cały rok się po świecie chłopak z panem włóczył I cóż z tego korzystał? — kłamać się nauczył. Raz idzie razem z ojcem: droga mu się dłuży Nuż ojcu..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 106
" Franek, za każdem słowem, z prawdą się ominął. Wreszcie brakło konceptu; w tem pies się nawinął. Otóż i przedmiot nowy dla naszego łgarza. " Pamiętam, mój tatulu!" rzecze syn włodarza, "Kiedym był z panem w drodze, wierzcie, jakem żywy Widziałem psa wielkiego tak jak koń..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 107
" Struchlał Franek, jak tylko usłyszał te słowa. "Ale! o czem to" rzecze "była wprzódy mowa? Przesadziłem cokolwiek; pomnę bez mozołu, Ów pies był trochę mniejszy od naszego wołu. "— Tu z Frankiem ojciec uszedł znowu kawał drogi; A Franek znów pomyślał na złamanie nogi. Na..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 108
" BOLEŚ I ZWIERCIADŁO. Boleś na wsi wychowany, W rodzicielskie wrócił ściany. Tu po raz pierwszy w oczy mu wpadło Duże zwierciadło. Każda nowość ma ponęty. Ciekawością Boleś zdjęty, Zwierciadło ogląda, W niem się przegląda; "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 109
" Ale jakże zdziwiło Bolesia małego, Skoro zoczył tam chłopca sobie podobnego. Ucieszony chłopczyna z razu w ręce klaska, I miło się uśmiecha do swego obrazka; Lecz i tamten sio śmieje chłopiec niby z wosku. Obrażony tem Boleś grozi mu na nosku. Tamten także mu grozi. Boleś..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 110
" Gdy gniew chłopca uśmierzyła, I gdy wszystko wybadała,Łagodnie się odezwała. Słuchaj, mój synku, to twoja wina Ze cię rozgniewał drugi chłopczyna. Wszakże go sam zaczepiłeś, Choć w przyjaźni z nim wpierw byłeś? Cała bitwa stąd wypadła. Ale zajrzyj do zwierciadła! Patrz!..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 111
" GWIAZDKA I DZIECKO. DZIECKO. Gwiazdko złota na błękicie. Zejdź tu do mnie moje życie! Zejdź czem prędzej, gwiazdko miła! Będziesz ze mną się bawiła. GWIAZDKA. Nie serduszko! ty wejdź do mnie. Pobawię się z tobą skromnie. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 112
" DZIECKO. Ach! nie moge: wszakby mama Pozostała tutaj sama. Mama mnie tak pokochała, Mama za mną by płakała! GWIAZDKA. A jaz, mogę? wszak ja w górze Panu Bogu zawsze służę! DZIECKO. Więc nie zejdziesz, gwiazdko, do mnie Pobawić się ze mną skromnie? — GWIAZDKA. Oj! nie teraz,..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 113
" RÓŻA I ALOES. RÓŻA. Mój Aloesie! Powieść niesie, Iż w sto lat Nosisz kwiat. Zera ciekawa, to wyznaję, Jak się tez twój kwiat wydaje? ALOES. Pragniesz tego nadaremnie: Krócej żyjesz ty ode mnie! "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 114
" Księga Druga. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 115
" SKARB UKRYTY. Umierając pan winnicy, Rzekł do synów w tajemnicy: "Moje dzieci ukochane! Zanim z wami się rozstanę, Tajemnicę wam wyjawię. Skarb po sobie wam zostawię. Mam w winnicy skarb ukryty; Każdy więc z was pracowity "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 116
" Niechaj kopie wciąż z ochotą, A wykopie z ziemi złoto... " — "A gdzie, ojcze ukochany, Skarb twój w ziemi zakopany?" Wszyscy razem, jakby w zmowie, Odezwali się synowie. "Kopcie tylko pracowicie!" Rzekł i skończył starzec życie. Ledwo starca pochowano, Do motyki się zabrano...."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 117
" Tu każdy się wreszcie zgodził, Że ich ojciec próżno zwodził. Tymczasem piękna, radosna, Nastąpiła znowu wiosna; A winnica znowu miła, Trzykroć piękniej obrodziła. Wnet obfity plon wydała, Bo uprawę lepszą miała. Tak młodzieńcy wczas poznali; Ze skarb z ziemi wygrzebali, Że..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 118
" WIOSŁO I CZÓŁNO. — "Cóź ty jesteś? kawał drzewa! " Czółno rzekło raz do wiosła. Wiosło na to: "To rzecz pewna; Ale spytaj nawet osła, Coby się to z tobą stało, Gdybym ja nie kierowało.... " "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 119
" MOTYL I GĄSIENNICA. Znikły wszystkie me nadzieje, Już sio kurczę i martwieję. Dawniej jam appetyt miała, Wszystkom chciwie pożerała. Teraz nie jeść i nic nie pić,. Ale trzeba się zasklepić. Dziś już sama nic nie ruszę; Ach! zapewne umrzeć muszę. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 120
" Gęsiennica tak mówiła, Gdy w poczwarkę się zmieniła. Lekki, świetny, kolorowy, Tak. jak gdyby kwiat żyjący, Motyl jasnolazurowy, Żal poczwirki zgadł niechcący, I tak rzekł jej z czuciem miłem: Słuchaj no mej tajemnicy; I ja takim jak ty byłem, I jam powstał z gąsiennicy...."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 121
" PAJĄK I MUCHA. Duży pająk u drabiny Porozwieszał pajęczyny. A wtem mucha wskroś przeleci I rozrywa jego sieci. "Nie psuj siatek, niegodziwa. " Gniewnie pająk się odzywa. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 122
" A mucha mu odpowiada: Znana muchom twoja zdrada. A czyżto nie na much skrzydła Przysposabiasz twoje sidła? — "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 123
" DOBRY UCZYNEK. Kiedy człowiek przez wypadki Ma majątek i dostatki, Mai porę biednych wspierać I sierotom łzy ocierać. Pan Bartłomiej z łaski Boskiej Odziedziczył piękne wioski. "Majątek mi dały nieba, To i biednych wesprzeć trzeba. " "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 124
" Tak Bartłomiej rzekł szczęśliwy. W tem staruszek nadszedł siwy, Siwy nędzarz już zgrzybiały. Pan Bartłomiej się zlitował I starcowi ofiarował — Kawał chleba zapleśniały. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 125
" OGRODNIK I JABŁOŃ. W sadzie Jana jabłoń stała, Niegdy chojnie obradzała; Ale dziś w starości swojej Nieobrodna w sadzie stoi. Przecie o to, miły Boże! Nikt uskarżać się nie może. Pomimo to Jan okrutny, Chcąc usunąć widok smutny, "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 126
" Jaki drzewo przedstawiało, Iż bez jabłek w sadzi s stało, Nie pomnąc zasługi szczere, Wziął do ręki już siekierę, I niewdzięczny wnet zawzięcie, Zadał drzewu pierwsze cięcie. "Wstrzymaj dłoń, zawzięty człecze! " Tak do Jana jabłoń rzecze. Czym ci jabłek nie rodziła, Czym..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 127
" Czyś zapomniał nawet, wasze, Kiedyś słuchał piosnki nasze, Skoro nie raz w twej ustroni, Nuciłyśmy na jabłoni?" Tu na ptaszki. Jan pozrzedził I z jabłoni wszystkie spędził. W tem z jabłoni wypruchniałej Pszczoły śmiało zawołały: "Lubo drzewo już bez liści, Nie pozbawi cię..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 128
" Pomnę jak mnie w porze miłej Ptaszki śpiewem weseliły, A teraz znów, bez zawodu, Spodziewać się moge miodu. Nietkno więc z miejsc tych jabłoni; Niech mnie Bóg od tego broni! " Odtąd już pieczołowicie Ochraniać jej będę życie. " Tak Jan mówi, i to zjści, Bo spodziewa się..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 129
" ZAJĄC I BĘBEN. Udawał zając zucha, krety spychał z drogi; Wtem ktoś w bęben uderzył i mój zając w nogi. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 130
" OSIEŁ I ŁABĘDŹ. "Czego płaczesz? krew nie ciecze! " Do łabędzia osieł rzecze. Na to osłowi Łabędź odpowie: "Mój kochany! Chociaż krew' nie ciecze z rany, Któżby żal mój nie podzielił? — Skrzydło strzelec mu przestrzelił!" "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 131
" —"O! jeżeli nic gorszego, To nie masz się żalić czego!" Prawi osieł zwykłym tonem. "Cóż gorszego jeszcze trzeba?" Przerwie łabędź: "kiedy z skrzydłem przestrzelonem Nie mogę się wznieść do nieba. " — " Co! do nieba? — czyś szalony! Krzyknie osieł oburzony. " A czyż ci..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 132
" ZŁODZIEJE. Dwaj komotrzy, Łotrzy, Skradli pospołu Pięknego wołu. Lecz pytanie, co z nim zrobić: Czy go sprzedać czy go dobić? O to wreszcie w trudnej chwili Złodzieje się poczubili. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 133
" Wiem gdy wodzą się za głowy Każdy broniąc swej połowy, Przyskakuje trzeci złodziej, Chwyta wołu i uchodzi Lecz i lego wkrótce pono Znów za kradzież powieszono. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 134
" DRZEWKO. Sród doliny drzewko stało I wciąż sobie wyrzekało, Ze nie chciało się naturze Umieścić je gdzie na górze. Matura żal wysłuchała, Wulkanowi rozkazała, By ogniami podziemnemi Zmienił postać części ziemi, "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 135
" By pagórki zniósł niektóre, A dolinę zmienił w górę. Tak jak chciała, tak się stało. Drzewo w górze się ujrzało. Odtąd jednak już wyśmiew a Pozostałe nizko drzewa. Lecz nie długo pycha trwała. Straszna burza się zerwała. Powstał wicher: wśród równiny Trzeszczą dęby i..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 136
" WILK. Ułowiony wilk w obławie, Cudem prawie, Jeszcze zdrowo Uciekł do lasu; Lecz przysiągł na wilcze słowo, Ze od tego czasu, Żeby uniknąć śmierci bez ochyby, Nie tknie mięsa odrobiny, "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 137
" Ale będzie jadł rośliny, A w ostatnim razie — ryby. Lecz wilkowi post nie służy. Wkrótce wilk, pod samym borem, Zobaczył świnie w kałuży, I pod pozorem, Że to ryba płynie, Pożarł wilk świnię. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 138
" KULE. Złamał nogę Żelisław i po wielkich bólach, Zgoi wszy nieco nogę wspierał się na kulach. Długo słaby pan kule nosił i szanował; Ale kiedy ich więcej już nie potrzebował, Poszły kule] na ogień, służywszy czas długi. Taka to zwykle bywa nagroda zasługi! "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 139
" OSIEŁ ZIELONY. Błazen, który osła chował. Zielono go pomalował. Przez sam rynek go prowadził I tym figlem lud gromadził. Wszyscy zewsząd tłumnie biega, Widzieć osła zielonego. Jak gdyby się cud objawił, Każdy usta wnet rozdziawił. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 140
" Każdy wołał zadziwiony: Co za cudo! zwierz zielony, Zieleniutki gdyby trawa, Jakże śmiesznie się wydawa! Starzy, młodzi, chromi, dzieci, Wszystko to za osłem leci. Widok osła wszystkich bawił, O nim tylko każdy prawił, Każdy się do niego kwapił, Każdy się na osła gapił. Na tem..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 141
" NIEDŹWIEDŹ I PSZCZOŁA. Raz niedźwiedź z kniei dalekiej Przywędrował do pasieki; Bo rad byłby, pośród chłodu, Pokosztować pszczółek miodu. Lecz gdzie zajdzie, straż pszczół stoi, A niedźwiedź się żądeł boi. Wreszcie nibyto wesoły Rzekł wreście do jednej pszczoły:..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 142
" "Moja pszczółko! ja prawdziwie Niezmiernie się temu dziwię, Że chociaż ci każdy sprzyja, Nosisz żądło tak jak źmija. Przyznaj, iż to brzydka wada. " Na to pszczoła odpowiada: "Prawda, wyznam szczerze waści, Natura mi żądło dała, Bym niem miód mój zasłaniała Od waszeciejto..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 143
" WYGODA I BEZPIECZEŃSTWO. Nie zawsze tam bezpiecznie, gdzie wygodnie, bywa; Dwóch podróżnych na polu sprtyała ulewa Jan pozostał na polu, Marcin pod dąb zmierzył: Tamten przemokł do nitki, w tego grom uderzył. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 144
" LISY I OSIEŁ. Zaprosił raz długouch lisów na dysputę. Przyszły lisy; bo osieł dał śniadanie sute. Przy stole zaczął osieł żarliwie dowodzić, Ze zwierzęta powinny na dwóch nogach chodzić. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 145
" Lisy jednak cierpliwie słuchały tych bredni, Bo smaczne były dania i napój był przedni; Lecz gdy lisy wyjadły zapas osła cały, Pożegnały się z osłem, potem go wyśmiały. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 146
" PŁUG I POJAZD. Lubo to nie najstosowniej, Postawiono pług w wozowni. "Co tu robisz, pługu lichy!" Fuknie pojazd, pełen pychy. "Precz z wozowni, precz ode mnie!" Tu odpowie pług wzajemnie: "Niech się wasze nie unosi; Wszak obydwa mamy osi, "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 147
" A choć ty' masz ozdób wiele, To jednakże wyznaj śmiele, Gdyby nie pług co sam orze, Nie byłoby ciebie może!.... " Chociaż byłbyś wielkim panem! Nie gardź nigdy niższym stanem. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 148
" PIES WIERNY Który pokąsał własnego pana. Jeden szczery przyjaciel, do niego pies wierny, Dla człowieka, w istocie jest to skarb niezinierny. Pewien pan z maleńkiego psa sobie wychował, Pies wierny kochał pana i domu pilnował "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 149
" Jednego dnia w zapusty, w chwili niespodzianej, Powraca pan do domu w masce i przebrany. Pies myśląc, że to złodziej przychodzi kraśćrzeczy, Rzuca się na własnego pana i kaleczy; Lecz jakaż to psa wkrótce żałość niesłychana, Spostrzegłszy, iż pokąsał kochanego pana. Wierne..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 150
" MODNIŚ. Modniś, głowa ladujaka, Znowego się chełpił fraka. W tem ktoś dotknął za sajety, I tak rzecze mu niestety: Wszak to owca wpierw nosiła, A dla tego owcą była! " "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 151
" PRZYJACIEL W NIEDOLI. Tomaszowi dom się spalił, Zaledwie się sam ocalił. Nic mu z goła nie zostało, Z duszą tylko biedne ciało. Wtedy jakoś zdobrej woli, Tłum przyjacioł znikł w niedoli; Nawet spadku juź rzewni Opuścili go i krewni, "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 152
" Opuścili do jednego Nieszczęsnego! Chorągiewkę każdy zwinął, Nawet wierny pies gdzieś zginął. Rot jedynie, co rzecz rzadka, Był przy panu do ostatka. Pośród zmiennych przyjacieli, Kot los smutny pana dzieli. "Przyjacielu! wierny kocie. !" Rozczulony pan zawoła; "I któż teraz..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 153
" To dla kota było dosyć. Nie dał się kot długo prosić Ustroiwszy skromną minkę, Wnet po chwili cap za szynkę, "Na tę resztę szynki właśnie, Dawno, dawno, czatowałem, Już ja dawno ją zwąchałem. Później, lepiej to wyjaśnię, Jak powrócę kiedy z lasu; Bo już dzisiaj nie mam..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 154
" WARTOŚĆ ZŁOTA. Pan, co dobrze syna chował. Sto sztuk złota mu darował; A dając mu krzyż na drogę, Do pieniędzy dał przestrogę, Żeby pieniądz zaszanował, I żeby go nie zmarnował. Wraca syn w trzy lata polem, I drogiego ojca wita. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 155
" -Cóżeś zrobił z twoim złotem?" Nie za długo ojciec pyta. A syn rzecze pełen chluby: "Bądź spokojny, ojcze luby! Połajania się; nie boję; Oto są pieniądze moje: Z svszystkiego się wyrachuję, Ani grosza nie brakuje." Lecz tem ojca syn zasmucił; Ojciec złoto na bok rzucił. "Nie..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 156
" KRUK I LIS Kruk na drzewie siedząc sobie, Kawał sera trzymał w dziobie. Lis, zapachem przynęcony, Zrobił nizkie trzy ukłony, -------------- (1) Wyborną tę bajkę Ezopa, upowszechnioną przez Krasickiego, przerobiłem na nowo podług Lafontena, który pod względem..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 157
" I rzekł niby to niechcący: "Jakżeś, panie zajmujący! Wysiliła się natura; Jaka postać, jakie pora! Jeśli tylko choć o włosek, Masz piękniejszy od piór głosek, Wtedy ręczę ci, honorem, Że jak bór ten stoi borem, Z twą postacią i oczyma, Piękniejszego jak ty nie ma ! " Kruk..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 158
" ŚWIĘTOJAŃSKI ROBACZEK. Pośród traweczki, Nakształt gwiazdeczki, Świętojański robaczek. Tak maleńki jak maczek, W noce letnie Błyszczał świetnie. Jednej nocy, brzydki gad, Do robaczka biednego, "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 159
" Z boku przyłazi I zadać mu chce swój jad "I cóżem ci zrobił złego?" Robaczek mu powiada: "Oto blask mnie twój razi, Czy nie dość już tego!" Gad mu odpowiada: Jakie godzien ten litości, Kto innym blasku zazdrości'. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 160
" KRUK I SOWA, "Nikt o tobie, lubko, nie wie; Daj się przecie słyszeć w śpiewie; Racz ucieszyć mnie swem pieniem: Czekam na to z utęschnieniem!" Raz uprzejmie temi słowy Odezwał się kruk do sowy. Natomiast sowa krukowi Tak odpowie: "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 161
" "Próżnej chwały ja nie lubię, I za to też się nie wstydzę; Bo choć wszystko w nocy widzę, Trzymam język w moim dzióbie. Widzieć wiele, mówić mało, To jest cnota nad cnotami; Wszak przysłowie powiedziało: "Trzymaj język za zębami! " "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 162
" PUDEL I PAPUGA. Pewna pani chowała pudla i papugę, Miała jejmość z każdego najwierniejszą sługę; Lecz nierówna obojga zasługa i praca: Papuga wciąż szczebioce, pieczeń pies obraca. Biją psa, choć pracuje; w łaskach ptak jejmości: Ptak zajada łakocie, pies ogryza..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 163
" CZŁOWIEK I OWCA. Odwiedzając owczarnią co dzień, każde rano, Człowiek owcom wymawiał, wodę, sól i siano; Wymawiał im schronienie, nawet w polu paszę. W tem jedna owca rzecze: " Poczekaj no wasze! . Prawda, dajesz nam wiele, trzymasz owiec trzysta; Ale zobaczmy teraz, kto..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 164
" My w tobie mamy, prawda, troskliwego pana; Nie żałujesz nam wody, soli, ani siana. Są to jednakże panie, wszystko dary Boże, To, co kosztować, nic ciebie nie może! Przeciwnie, przyznaj mój panie teraz, Ile to ofiar ciągniesz z nas nie raz: Z nas ty korzyści ciągniesz mój panie: Z..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 165
" KOT. Raz kot widział, jak przy stole, W przyjacioł kole, Z dobrą miną, Popijali goście wino. "Ubolewam nad tą zgrają; Jakiż to gust ludzie mają; Przepadają za tym płynem. Co, ja to się brzydzę winem!" "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 166
" Tak kot prawił. I w tej chwili mysz ułowił Moralista kot, niecnota. Wtem się ozwie ktoś do kotar "Mów o swojej cnocie ciszej: I z nas żaden niejje myszy!" "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 167
" ODKŁADANA PRACA. Pewien młynarz chciał wielki wiatrak wybudować, I swym wielkim wiatrakiem inne zakasować. Tak myśląc dużo, drzewa na placu poskładał, Co dzień jednak robole do jutra odkładał. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 168
" Tak upływał dzień po dniu, schodził rok po roku, A młynarz z swoją pracą nie zrobił i kroku. Wreście śmierć zaskoczyła przedsięwzięcie dumne, Z drzewa, które zostawił, zrobiono mu trumnę, ! "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 169
" LEW, OSIEŁ I ZAJĄC. Raz gdy ptaki niespokojne , Wydały zwierzętom wojnę; Lew zaryknął z całej siły, I zwierzęta wnet przybyły. O chwilę się nie spóźniając, Z osłem także stanął zając. "A ci po co? tchórze sławni, Do ucieczki tylko wprawni!" "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 170
" Z śmiechem krzyknie tabor cały. Aż tu odparł lew wspaniały. "Wyśmiewać się z nich nie godzi, Chociaż tchórze, nic nie szkodzi; Choć do boju są niezdatni, Zdadzą się w potrzebie bratniej. Nie będą obydwa zerem: Gdy tchórzostwo im przebaczeni, Osieł moie być trębaczem, A nasz..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 171
" PAW' I KURA. Paw nadęty pośród kur Wynosił się zslniących piór. A w tem rzecze, jedna kura: "Prawda, że masz śliczne pióra; Lecz gdyby nie ogon złoty, Miałżebyś inne przymioty? "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 172
" Wszak nikt w tobie nie odkrywa Ni rozumu ni mięsiwa; A więc, pawiu, nie dmij bardzo; Bo pysznymi wszyscy gardzą. " "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 173
" WÓZ ŁADOWNY. Bartek jadąc, z bicza trzasnął, Głową kiwnął i wnet zasnął. Ciągną szkapy wóz ogromny, Przy nich idzie osieł skromny, I tak z nudów myśli sobie: "Wiele jednak z siebie robię! Wóz ładowny sam prowadzę; Sam się dziwię mej odwadze! " "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 174
" Przyznać trzeba: i tą dobą Osieł słuszność ma za sobą. Wszak śpi Bartek z swoją biedą, A na oślep szkapy idą..... "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 175
" POGRZEB WILKA. Kiedy po śmierci wilka lisy się smuciły, Przeciwnie wszystkie owce mocno się cieszyły. Wymawiał więclis owcom, że żadna nie płacze. Na to jedna zawoła: "Po co nam rozpacze! Cieszyć się nam wypada: jeden pogrzeb wilka Ochroni od pogrzebu pewno owiec kilka. Kiedy..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 176
" ZŁOTO I ŻELAZO. Złoto, które z ziemi razem. Wykopano ze żelazem, Tak do niego rzecze dumnie: "Do mnie wszyscy dążą tłumnie, Dąży biedny i bogaty. Ze mnie robią to dukaty, A że pięknie połyskują, Ludzkie serca pozyskują. ! "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 177
" Ja mym blaskiem wszystko kraszę. I cóż na to powiesz wasze? " A żelazo tak z prostotą Rzecze: "Prawda! piękneś, złoto; Nikt ci tego nie zaprzeczy: Do wielu się przydasz rzeczy.... Lecz, choć wartość twą oceniani, Ja się z tobą nie pomieniam! Nie posiadam blasku twego, Nie nagnę..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 178
" WILK I PIES PASTERZA. W dzień i w nocy wilk zażarty, W wojnie skrytej i otwartej, Z boru wpadał przez manowce I pożerał biedne owce. Nadaremnie pies pasterza Na wilczysko wręcz uderza, Nadaremnie się odgraża; Bo wilk na nic nie uważa, "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 179
" Bo wilk na nic nie pamięta: Dusi owce i jagnięta. Raz pies wierny o słów kilka Najuprzejmiej prosił wilka. Wilk nieprzyjaźń swą zawiesza I zdziwiony doń pośpiesza. Kundys rzecze: "Panie wilku! Widzę, że od niedziel kilku Podoba się jegomości Dławić owce bez litości, A nasz..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 180
" Człowiek wilka psem ujada, Sam tymczasem z owiec zjada I kotlety i pieczenie. Teraz, żegnam uniżenie!" KONIEC. "
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 181
" SPIS. KSIĘGA PIERWSZA. Nagroda Ignasia ... 1 Żołta Róża ... 3. Franuś i bańki z mydła ... 6. Pszczółka ... 8. Jaś łakomy ... 10. Mopek ... 12. Wierzba ... 14. Stefuś ... 16. Rosa i Roża ... 19. Chłopczyki Mucha ... 22. Echo ... 24 Jaś i Kot ... 28. Niedźwiadek rozpieszczony..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 182
" Franck i Pszczółka ... 59. Złote Drzewko ... 63. Osieł i jedno jabłko więcej ... 66. Sknera ... 68. Podróżny i Skowronek ... 70. Motyl i Pszczoła ... 72. Jelonek ... 74. Józio na stole ... 76. Skowronek ... 77. Złodziej i Kogut ... 79. Pies i Wieprz ... 81. Kotek i Ptaszek ... 82...."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 183
" Ogrodnik i Jabłoń ... 121. Zając i Bęben ... 123. Osieł i Łabędź ... 126. Złodzieje ... 128. Drzewko ... 130. Wilk ... 132. Kule ... 134. Osieł zielony ... 135. Niedźwiedź i Pszczoła ... 137. Wygoda i bezpieczeństwo ... 139. Lisy i Osieł ... 140. Pług i Pojazd ... 142. Pies..."
Bajki i powiastki : oryginalne i naśladowane - strona 184
" ZNACZNIEJSZE POMYŁKI DRUKU stron, 25 wiersz, 16 zamiast skończy ma być koczńy stron, 69 wiersz, 23 zamiast i nie mówiąc ma być Nie zwierzając się stron, 70 wiersz, 6 zamiast Dał mi ziarnek obficie ma być Dał mi ziarnek też obficie stron, 72 wiersz, 6 zamiast skrzętnej wesołej..."