Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 1
" BARBARA RADZIWIŁŁÓWNA CZYLI POCZĄTEK PANOWANIA ZYGMUNTA-AUGUSTA . Poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem. przez Antoniego Edwarda Odyńca. Wilno W Drukarni S. Rozensona. 1858. "

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 2
" Wolno drukować, pod warunkiem złożenia w Komitecie Cenzury, po wydrukowaniu, prawem przepisanej liczby exemplarzy. W Warszawie, dnia 28 Września (10 Października) 1857 roku. Starszy Cenzor, P. Sobieszczański (L.S.) "

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 3
" CIENIOM I ŚWIĘTEJ PAMIĘCI ADAMA I KLAUDYNY . Na grób wasz składam ze czcią od Was wzięte dary: Z Ciebie treść ducha dziejów — z Ciebie wzór Barbary. W Was Gieniusz i Świętość serce me pojęło. Z Was światło i natchnienie. Pieśń ma — wasze dzieło. "

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 4
" Kto kraj swój w Bogu ukochał, Bóg cudem Żyć będzie przezeń między jego ludem. I błogosławiąc dobrej jego chęci, W pomoc mu zejdą Aniołowie święci, Słowom i czynom jego, Boską władzą, Nad ludźmi siłę Boskiej woli dadzą, Aż na wzór jego..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 5
" DO CZYTELNIKA. Ktokolwiek biorąc xiążkę do ręki, nie masz zamiaru przymierzać ją z góry do własnych twoich pojęć i wymagań, jakie w tobie jej przedmiot, forma, lub sam tytuł obudza; ale chcesz naprzód wniknąć w myśl i zamiar autora, poznać punkt wyjścia i cel jego..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 6
" dramatem, dla tego, abym z góry uprzedził, że to nie jest bynajmniej dramat sceniczny, to jest przeznaczony na scenę i do warunków jej stosowany; tu dodaję, że celem moim było, nie z historyi napisać poezyą-dramat; lecz raczej, za pomocą poezyi, w formie dramatycznej, pewną..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 7
" stwo Zygmunta-Augusta, rozwijają się tu, w wydatnych rysach i barwach, i chrześciański charakter polityki i władzy Jagiellonów, i polityczno-moralny charakter narodu, we wszystkich swoich promieniach i cieniach; tu wyraźniej, niż gdziebądź indziej, grają wszystkie tajemne sprężyny,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 8
" sam los i dzieje są już najwymowniejszem świadectwem jej wysokiej duchowej istoty. Ostatniemi czasy, w historycznej literaturze naszej, i to między jej znakomitościami, wywiązała się dość osobliwa polemika o Barbarze: czy źródłem jej miłości dla Zygmunta-Augusta była raczej duma..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 9
" Tu więc dodamy tylko uwagę: że źródłem podobnej miłości, którą dojrzały wiekiem królewic nad wzgląd królewskiej godności i powagi przełożył; której w nim opór narodu nie zachwiał, małżeński związek nie oziębił, i sama śmierć nie rozerwała; której pamięć, z czcią..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 10
" się, i najpewniejszy wniosek, jaką być musiała Barbara. A owoż tak zawzięte, tak gwałtowne z początku, przeciw niej oburzenie narodu, które tak rychło, tak nagle, tak prawdziwie cudownym sposobem, w samychże najżarliwszych jego podżegaczach, w cześć się dla niej i życzliwość..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 11
" sze poznanie taką zmianę uczuć sprawiło. Jeśli zaś, jak można wnieść z dziejów, małżeństwo Zygmunta Augusta było raczej pretextem, niźli istotnym powodem wybuchu, który na owym sejmie przeciw władzy królewskiej nastąpił; toć przyznając choć w części osobistym przymiotom..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 12
" drogą, było i jest zawsze cierpienie, z wiarą i pokorą znoszone; krzyż, przez który i na który tylko uświęcająca Łaska Ducha zstępuje. Każdy, kto zna dzieje Barbary, pojmie łatwo co cierpieć musiała; dość przeczytać w jej pamiętnikach listy jej własne lub o niej pisane, aby..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 13
" niony, żadnym efektem sztuki usprawiedliwićby się nie powinien; — jeżeli tylko sztuka ma być nie sama sobie bożyszczem, lecz kapłanką Prawdy i Ducha. Co do innych też osób i główniejszych szczegółów dramatu, odwołuję się również do współczesnych dziejów, a zwłaszcza do..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 14
" ona obok Jadwigi. Doczytywać się trzeba o żonach innych królów; o Jadwidze i o Barbarze każdy wie i pamięta. Jest w nich coś symbolicznego, co do imaginacyi przemawia; cos wspólnego w ich przeznaczeniu, co cześć i litość obudza. Jadwiga, królewna Polska, obok pierwszego Jagiełły,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 15
" niej nastąpić mających? — Jedna i druga występują na scenie dziejów jako pośredniczki między narodem i tronem, i w każdej z nich wyraża się niejako odmienny stosunek przewagi królewskiej z narodową. Jadwiga, religijnością i wyższem ukształceniem umysłu i serca, łagodzi..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 16
" wielkość. Obiedwie wzięte razem mogłyby ujść za typ ogólny tych wszystkich cnót i przymiotów, jakie po dziś dzień jeszcze znamionują niewiasty obu narodów. Obie nakoniec, w kwiecie młodości i wdzięków, przedwczesna, bolesną śmiercią, mężom i narodowi wydarte; w Jadwidze..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 17
" i uczuć narodu, nieśmiertelne rozpoczęły życie." Nie spodziewałem się bynajmniej, kreśląc niegdyś te słowa, że sam tej ponęcie ulegnę. Ale nie moge skończyć przemówienia mego, bez złożenia winnego hołdu czci i uszanowania dwóm zwłaszcza na tej drodze poprzednikom moim: ś...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 18
"   BARBARA RADZIWIŁŁÓWNA CZYLI POCZĄTEK PANOWANIA ZYGMUNTA AUGUSTA. "

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 19
" OSOBY. ZYGMUNT AUGUST, Król Polski, Wielki Xiąże Litewski. POLACY. MIKOŁAJ DZIERŻGOWSKI, Arcybiskup Gnieżnieński, Prymas Królewstwa. SAMUEL MACIEJOWSKI, Biskup Krakowski, Kanclerz W. Koronny. JAN TARNOWSKI, Kasztelan Krakowski, Hetman W. Koronny. PIOTR KMITA, Wojewoda Krakowski,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 20
" LITWINI. PAWEŁ ALGIMUNTOWICZ, Xiąże Holszański, Biskup Wileński. MIKOŁAJ RADZIWIŁŁ, zwany CZARNY, Wojewoda Wileński, Marszałek W. Litewski, brat stryjeczny Królowej Barbary. MIKOŁAJ RADZIWIŁŁ, zwany RUDY, W. Podczaszy Litewski, brat rodzony Królowej Barbary. HERONIM CHODKIEWICZ,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 21
" Prolog. Scena pierwsza.   Wilno. — Plac pomiędzy Zamkiem Dolnym a Kościołom Katedralnym — Świt — Słychać bicie we dzwony. — Lud ubiega się ze wszystkich stron. — Wchodzą, dwaj Obywatele.   OBYWATEL PIERWSZY. Co to ma znaczyć? ze wszystkich wież..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 22
" OBYWATEL PIERWSZY . Zygmunt? OBYWATEL DRUGI. Skąd masz tę wiadomość? OBYWATEL TRZECI. Skąd ? — W całym zamku o tem tylko mowa. Goniec dziś w nocy przybieżał z Krakowa, I zaraz kazał zbudzić Królewica. Królewic widać przeczuł śmierć rodzica, Bo gdy mu szatny..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 23
" OBYWATEL TRZECI. Tak! A też śluby — o których oświadczyć Ojcu czy nie chciał, czy nie śmiał? — Boć wiecie, Co powiadano: że Król sam w Piotrkowie Badał go o to, a po tej rozmowie Wręcz przeczył wieściom o małżeństwie syna. OBYWATEL PIERWSZY. No! dajmy na to! I cóż w..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 24
" OBYWATEL PIERWSZY. Ależ i August jest syn Jagiellonów, Co tem u świata słyną z tylu tronów, Że nigdy w niczem nie złamali wiary. On się wprzód zrzecze berła, niż Barbary. OBYWATEL DRUGI (patrząc w stronę zamku). Patrz, patrz! trzy dworskie kolebki podróżne Wyszły z bram..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 25
" Tak dziś modlitwa tylko i jałmużna Cała jej rozkosz. OBYWATEL PIERWSZY. Niech ją Bóg podźwiga! Będzie to druga Królowa Jadwiga. A to, co tamta zaczęła przez Wiarę, Bóg daj, niech Miłość skończy przez Barbarę! (wchodzi Rajca Miejski). OBYWATELE. Cześć Panu Rajcy!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 26
" Mogąc mieć własną swą głowę, jak drudzy, Być tylko ręką albo nogą. cudzej. A gorzej jeszcze, że to głowa nasza, Którą któś drugi za swoję ogłasza, I trąbiąc w słowach o braterstwie, — w skutku Dmie się wciąż przy nas, jak syn przy podrzutku. OBYWATEL DRUGI. Niechby..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 27
" OBYWATEL DRUGI. Alboż Król umrzeć nie może? OBYWATEL CZWARTY. Nie w tem rzecz; — ale teraz wiem, dla czego Ta nocna schadzka u Pana Trockiego. OBYWATEL TRZECI (z ciekawością). Czyja? z kim? kiedy? OBYWATEL CZWARTY. Opowiem jak było. W domu mym, wiecie, mieszka Pan..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 28
" Sprawa snać ważna, bo Panowie Bada Zeszli się wszyscy; a wprzód, o północy, Zajechał pędem, w pocztowej karocy, Jakiś Jegomość, czarny, opalony, Pono Włoch jakiś od Królowej Bony. WSZYSCY (z przerażeniem). Ach! OBYWATEL CZWARTY (kończąc). I Pan Trocki zaraz tej godziny..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 29
" OBYWATEL PIERWSZY. Toć to i Włochów serce przyrodzone, Mówią, jak żmija. I w ich tam ojczyznie To tylko mowa o mordach, truciznie. Jakaś natura kocia, a zbojecka. OBYWATEL DRUGI. Sama ich nawet dryakiew Wenecka, Niby lekarstwo, a robi się z jadów Smoczych, padalczych, i drugich..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 30
" Cóś o tym Włochu szepnie się tajemnie. — Tylkoż nie mówcie że wiecie ode mnie. OBYWATEL PIERWSZY (do trzeciego). Panie Kodź! Waszmość masz w zaniku znajomość, Idź! OBYWATEL TRZECI (chce odchodzić). OBYWATEL CZWARTY (za odchodzącym). Tylkoż nie mów skąd masz tę..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 31
" RAJCA (przyzostając). Iść, czy nie?---Pójdę! (chce iść i zatrzymuje się). Ten Bambiza z Gdańska Wbił mi ćwiek. — A nuż pokusa szatańska? — Tyle lat Lutra nie było, a przecieŚwiat był — i jako tako szło na świecie. — Pójdę się modlić, jak umiem od dziecka...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 32
" Wchodzą: Barbara, w czerni, w stroju do zakonnego podobnym; za nią dwie Panie Dworskie; dalej Stanisław Dowojna, na końcu dwaj Paziowie, niosący axamitną poduszkę do klęczenia i xiążkę do nabożeństwa. BARBARA (do Ubogich). Niech będzie Jezus Chrystus pochwalony! UBODZY...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 33
" Iść mi tam każe; tak w niej ufność kładę, Jak w przewodniku syna Tobiasza. BARBARA (z lekkim uśmiechem). Zaprawdę, gdybym mogła się spodziewać Tak na lekarstwa, jak na dowcip wpływać, Pierwszabym pono owoc stąd odniosła. DOWOJNA. Owoc ten będzie, będzie! — mam..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 34
" BARBARA. Więc zdrowa?   DZIEWCZYNA. O! i szczęśliwa. — Niech Niebios Królowa Nagrodzi Waszej Miłości koroną, I tu, i w Niebie! DOWOJNA (z radością zacierając ręce). Amen. To natchniono Z Ducha Świętego. — Przez prostaczków usta Wróży on przyszłość..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 35
" UBODZY. Niech Bóg błogosławi Waszą Xiążccą Miłość! (odchodzą do kościoła. Damy i Paziowie do pałacu). BARBARA (do Dowojny). Gdzież tak bawi Ten nasz posłaniec? DOWOJNA. Miłościwa Pani! Choćby dziś z Wilna wyjechał najraniej, Jeszczeby nie mógł przybyć do tej..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 36
" Widzę od wczoraj jakby jakiś smutek. A dziś sny różne. . DOWOJNA. Sny? To tylko skutek, Obraz tych myśli, co w nas krążą we dnie. BARBARA. Lecz Bóg i we snach zsyła przepowiednie. Zresztą, wtem wszystkiem święta Jego wola! Byleby pewna wieść o zdrowiu Króla (1). DOWOJNA..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 37
" BARBARA. Dziękuję, Panie Dowojno! dziękuję. Są często chwile, że nie mam sił wierzyć, I muszę badać, by trwogę uśmierzyć. — Teraz chciej Waszmość ode mnie pozdrowić Mojego brata; chcę z nim tu pomówić. A przytem proszę, niech się nie zaniecha To chore dziecie — w tej,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 38
" Biada! kto w drugim siebie jeszcze kocha, Nie Ciebie tylko! — Biada mi, żem płocha Pragnęła gwiazdy z nieba! — Tyś mi onę Zrzucił — i czuję, że w jej ogniach spłonę. (Wchodzi Radziwiłł Podczaszy). RADZIWIŁŁ. Z Pana Dowojny ust wiem, że żądacie Mówie tu ze mną...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 39
" Lecz u was samych pytać tylko mogę O to, co inną budzi we mnie trwogę. (z powagą). Panie Podczaszy! jak człowiek z dziecięcia, Tak w duszy z pojęć wzrastają pojęcia, I serce prędko dojrzewa w boleści. Nie ważcie lekko obawy niewieściej. Bóg daje sercom niewiast — jak snać..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 40
" Śmierci rodzica, której wiecznie płaczę, Nikogo bardziej nie czczę i nie baczę,. Jako was, Panie Podczaszy! — A jeźli W tem, com już rzekła, winęście znaleźli, Pokornie proszę przebaczyć! (z żalem). Jam biedna! Cierpię już tyle, tak długo, a jedna. I o to właśnie pytam..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 41
" I przeto wcześnie chcę znać, jakie grożą. Czy wolę ludzką mam przeciw, czy Bożą? Bo prócz mnie samej, cześć naszego domu Czyni mi straszną myśl hańby i sromu.   RADZIWIŁŁ (z zapałem). Hańby i sromu? Nie! tego niebędzie. Czy Zygmunt August tron Piastów zasiędzie,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 42
" Dwóch wielkich ludów zrywać węzeł bratni, Co spoił pierwszy? Co święta Jadwiga. Krzyżową serca kupiła ofiarą? Co Bóg uświęcił pokojem i wiarą?... O! jakby straszny był sąd nad Barbarą! — Lecz wzór mój Ona! Jej siła mię dźwiga. Ona mi będzie przed obliczem Bożem..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 43
" Prawdę do czasu zostawił w zasłonie. Lecz dwaj znaczeniem najwięksi w Koronie, Dwaj pierwsi męże: Rycerski i Boski, Tarnowski Hetman, i Biskup Krakowski, Oba ją przyjąć raczyli uprzejmie. Reszta na przyszłym, da Bóg bliskim sejmie, Z pomocą Bożą, jakoś się uradzi. Co się tknie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 44
" Raczył pocieszyć moję duszę biedną! Bo — niech co powiem Waszmości nie trwoży. — Wiem, że dni ludzkie są w rachubie Bożej, Lecz i przeczucie czasem nie omyla. — Czuję, że moja niedaleka chwila, Jeśli wzrok jego serca nie ocuci. RADZIWIŁŁ. Z pokojem duszy i zdrowie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 45
" BARBARA (z uniesieniem). To Król mój! Pan mój! (chce iść). DOWOJNA. Nie! ale wysłani Przez Króla po was, Najjaśniejsza Pani! Oto list.... (podaje).   BARBARA. (chce wziąć — chwieje się, i chwytając się ramienia Radziwiłła) Bracie! bracie mój! O! Boże!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 46
" DOWOJNA (uradowany, wskazując Radziwiłłowi). A! jak mówiłem. BARBARA (pocierając czoło). To już przeminęło. Przebaczcie, proszę, żem sprawiła trwogę. — Gdzie jest list? — Dajcie! (bierze list z rąk Dowojny i chce czytać). Nie! sama nie mogę. (oddaje list..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 47
" DOWOJNA sam (zacierając ręce). Przecież się na świat wyrwiem z tych Dubinek! — W pięknej pół roku człek przebył gospodzie! — Zamczysko czarne — isty żółw na wodzie. A jak ja w onym, toć się nudził chyba Jonasz, gdy siedział w brzuchu wieloryba. (odchodzi). Scena..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 48
" Nim się z dziczyzny wyrobi na pole, I da plon inszy, jak chwast i kąkole. CHODKIEWICZ (surowo). Mój Mości Włochu! rzekłeś, żem druh Bony, Tak! lecz nic sługa — i druh nie płacony. Jestem — bo mówię śmiało i bez sromu, Że nienawidzę Radziwiłłów domu, Wszystkich tych..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 49
" Lecz nie dopuszczę, by po moim kraju Wąż Sforcyuszów, (1) jak ów zdrajca w Raju, Pełzał, i szpecił żółcią i trucizną. — Litwa, mój Mości! jest moją ojczyzną; Litwin, mój Mości! swoję ziemię kocha, Jak może swoja jest miłą dla Włocha. Lecz kto kraj kocha, ten się w nim..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 50
" CHODKIEWICZ. A na cóż Waszmości Gadać przede mną, co słyszał ode mnie? Czy Waść papuga? — Nam wolno wzajemnie Różnić się, godzić; — bo jedni i drudzy Równiśmy sobie; — lecz Waść, człowiek cudzy, Niech patrzy, słucha, a na to pamięta,Że na ajenta, nie na konfidenta..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 51
" W Krakowie Jej Mość niechaj się ogląda. Tam łacniej z muchy uczynić wielbłąda. Tam dosyć dmuchnąć — a jak osy z ula, Za Jej Mość Matką, sypną się na Króla Ludzkie języki; a przed votum szlachty Radziwiłłowskie upadną konszachty. - — Wonczas ja Litwę w też tropy..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 52
" To czy ja w listach w post scriptum dołożę, Czy Waść opowiesz, wysłuchawszy pilnie. PAPAGODA. Radziwiłłówna, wiem, że już jest w Wilnie. CHODKIEWICZ (zrywając się z krzesła). Kto? ona? kiedy? PAPAGODA. Przed samą północą Przybyła skrycie, królewską karocą, Do..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 53
" Gdy Rudy djabeł, dla swojego szwagra, Veni creator na swych rogach zagra. (ściskając pięście). Ale poczekaj, ty chytry szatanie! Nim ty nas zwarzysz, jak szczukę w szafranie, Wprzód ci Kościesza (1) kością w gardle stanie! I, jak Bóg żywy! nie ustąpię z drogi, Aż isty szatan..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 54
" Jęło iść po mnie. — I gdyby nie owo, Com Panu Kulwie dał szlacheckie słowo, Ze już, jak Kalwin, nie będę się żegnał: Byłbym go krzyżem do stu djabłów przegnał. I ten Włoch więcej, niż co bądź mówiono, Zraża mię jakoś zadawać się z Boną.   CHODKIEWICZ. A..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 55
" WIRSZYŁŁO. (śmiejąc się i trąc dłonie jedna o drogą). Mądre słowa wasze! Mądre! — Toć przeto, zamrużywszy oczy, Człek za Waszmością rad choć w ogień skoczy. CHODKIEWICZ. Byleby tylko nie skakał nie w porę, Bo lub stos zgasi, lub sam darmo zgore. WIRSZYŁŁO...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 56
" A w trzeciej z śmiechu poznał tego błazna Dowojnę. — A więc ona — rzecz wyraźna. CHODKIEWICZ. Tak jest. WIRSZYŁŁO. I jeszcze wiem rzeczy ciekawe, O czem już z zamku czyniono mi sprawę. CHODKIEWICZ. Słucham. WIRSZYŁŁO. Gdy w nocy wczoraj Król Jegomość O śmierci..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 57
" CHODKIEWICZ (z ironią). Cha, cha! to związek! Radziwiłł i gwiazdy! WIRSZYŁŁO A ja wam powiem jak? Cała chałastra Na hak w Koronie! Sic itur ad astra. To niech im od nas służy za prognostyk. CHODKIEWICZ. Amen, i trzykroć amen, Panie Ostyk! Lecz co bądź gwiazdy napiszą..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 58
" CHODKIEWICZ. Mój Mości Wirszyłło, Racz się uśmierzyć, a powiedz jak było. WIRSZYŁŁO. Jak było? — Wczoraj od Waszmości prosto Idę i mówię: "Mościwy Starosto! Pan Trocki pyta, zali będzie wola Z nim i z drugimi pójść prosto do Króla, I, jak przystało na Radę Senatu,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 59
" A on mi swoje — niech go tam pioruny! Podaje iste zawite kołduny Z prima aprilis: do jedzenia z miny, A rozkrój wewnątrz — żwir i piłowiny. CHODKIEWICZ. Przecież? WIRSZYŁŁO. Jak wnoszę — choć udaje śmiałka, Jak djabła w duszy boi się Marszałka. A bardziej jeszcze,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 60
" By człek miał tylko czaić się, a skradać, I wpaść, i dusić milczkiem — a nie gadać! — Ja, choćbym nawet nie był Kasztelanem,. Rajcą — lecz został Hanem czy Sułtanem, A tam — jak słychać, że się teraz dzieje — Mieli mi tylko Murzy, Basze, Beje, Kłaniać się..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 61
" Panie Wileński! to nasza rzecz. — Kto wie, Co nam na radzie Król Jego Mość powie, I czy nie zechce zagadnąć znienacka Czy zgoda na nią? WIRSZYŁŁO (z oburzeniem). A! toć jest zasadzka! Ja się nie zgodzę — niech mię piorun trzaśnie! CHODKIEWICZ. Nie, Mości Ostyk!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 62
" I w śmiech popadniem z niewczesnego krzyku, Jak huf, co bitwę rozpoczął bez szyku. WIRSZYŁŁO. Ależ kto milczy, ten się, mówią, zgadza. CHODKIEWICZ. To jak i kiedy; — lecz kto nie w czas zdradza Myśli swe w słowach, plonu z nich nie zdejmie. — Tem pewniej za to, na..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 63
" Scena czwarta.   Pałac Radziwiłłowski. — Sala duża, sklepiona, na kolumnach. — Barbara, w stroju podróżnym, siedzi w krześle, tuli twarz chustką w prawej dłoni i płacze. — Zygmunt-August przy niej, na niższem siedzeniu, trzyma w dłoniach lewą jej rękę i z..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 64
" ZYGMUNT-AUGUST (z podziwieniem). Jakich win? BARBARA. Młodości, Niedoświadczenia, próżności, miłości, Co nie śmiąc ponieść, tknąć śmiała ofiary, Która nie była dla niej. ZYGMUNT-AUGUST. Z ust Barbary? Dziś? taka mowa? — Toż jest powitanie? BARBARA (z mocą)...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 65
" Królewskie siły, co jako zdrój żyzny Ożywiać mają plon całej ojczyzny, Zwracał, lub dzielił na dwoje, by poić Kwiat, co mnie samą miałby tylko stroić! — Tyś zdumion, Panie! — lecz jam nie powinna Durnieć się nad tem. — Niegdyś mowa inna Szła z serca mego. — Nad świat..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 66
" Lecz nieśmiertelne w duszy zmartwychwstało, I tylko dawny mój kształt przyodziało. — Myśli, co niegdyś, przed naszem rozstaniem, Ciebie i siebie nużyły szukaniem Przeszkód i zawad do twojej podróży, Byś choć dzień jeden mógł pozostać dłużej; Serce, co wonczas, po rozdziale..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 67
" BARBARA. Bądź błogosławiony Za tę łaskawość! Jam jej tylko winna Żem z samolubnej zmartwychwstała inna, I że myśl wzięła na rozwagę sobie Nie czem mieć ciebie, ale czem być tobie. Auguście! tyś jest Król Polski — twe życie Należeć winno Polsce, nie kobiecie. Mnie,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 68
" (Barbara milczy, i chwiejąc się ujmuje za poręcz krzesła). ZYGMUNT-AUGUST (podtrzymując ją). Ty bledniesz. (z zapałem i mocą). Barbaro! On żył ze sławą — On umierał z wiarą — Bóg go uwieńczył, nie skarał tym zgonem. — Ja syn, nie mogę sercem niewzruszonem..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 69
" Straszna myśl, ciężka, przywala mą duszę Błogosławieństwem tylko ojca może Bóg ślubne dzieci błogosławić łoże. ZYGMUNT-AUGUST. I dzięki Jemu niech będą na wieki! W dniu, gdy śmiertelne miał zawrzeć powieki, Kapłan, co duszę krzepił na sąd Boski, Święty Krakowski..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 70
" Mnie? co ich tylko, jak pasterz swą trzodę, Przez miłość dla nich, ku swobodzie wiodę, By bratnie z Polską spoiwszy prawice, Stali pierś z piersią — jak owe dwu-lice Bóstwo pokoju — za tarcz Chrześciaństwu, Przeciw niewoli i przeciw pogaństwu? BARBARA. O! nie o Wilno jam..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 71
" Tak, że dłoń króla, by karcić wzniesiona, Musi ich tylko przytulić do łona. BARBARA. O! mój Auguście! o! błogosławiony I król. i naród! gdzie dziedzic korony Z takiem ją sercem na swe skronie bierze! ZYGMUNT-AUGUST. Dwóch ziem, dwóch ludów braterskie przymierze Spoić,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 72
" Scena piąta.   Sala w Zamku Królewskim. Przedsień Izby Senatu. U wejścia i w głębi naprzeciw wspaniałe podwoje; przy nich, w barwach dworskich, Odźwierni z laskami. Po jednej stronie sali Urzędnicy ziemscy i Miejscy. po drugiej Dworzanie, stoją podzieleni na grona.  ..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 73
" Za zdrowie onych, co o nas wspomnieli! I zaraz rzeźwiej w sercu i gardzieli. DWORZANIE. Cha, cha, cha! ŻEGOTA CHODŹKO, PODKOMORZY (z nieukontentowaniem). Cóż to Waszmościów tak cieszy? DOWOJNA (zwracając się szybko ku niemu). Sługa Imć Pana Borejki, Kościeszy,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 74
" Póki u dworu będzie Podkomorzy, Co sam swym kluczem, nie tylko otworzy Zamek królewski, lecz radby i serce, By wpuście wszystkie Niemce a bluźnierce. CHODŹKO (marszcząc brwi). O kim to mowa? DOWOJNA (z ironią i przyciskiem). Jużciż o Niebieskiej Królowej naszej, Polskiej..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 75
" TARŁO. Brawo, Starosto! tęgoś z mańki zaciął. DOWOJNA. Miło jest czasem pogłaskać przyjaciół. DWORZANIE. Cha, cha, cha! DOWOJNA (wskazując na Podkomorzego). Teraz ma z czem, niech się śpieszy Szeptać do ucha Trackiemu Kościeszy. KORSAK. Wiesz co, Starosto,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 76
" DOWOJNA. Cud Boży, żeś zdrowy, Że was nie pożre przyjaciel herbowy. (1) DWORZANIE. Cha, cha, cha! DOWOJNA. Gdzież ten wasz bliźniak, Odyniec? (Szyszko wskazuje na grono Dworzan opodal stojące). DOWOJNA. Patrzajcie Waszmość! toć isty zwierzyniec; (ukazując pacem)...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 77
" DOWOJNA (zwracając się prędko ku niemu) . Źle Waszmość poznał! — Tatarzy a pace To tylko czują smak w zdawniałem mięsie, Kiedy je Tatar pod kulbaką strzęsie, A pac w swej norze gryzie po drobince. Lecz Węch tych Tanów zna się na świeżynce. DWORZANIE. Cha, cha, cha!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 78
" (Radziwiłł spogląda nań obojętnie, i nie zatrzymują się idzie dalej, i wchodzi do drzwi przeciwnych, które Odźwierny przed nim na ościeżotwiera. Dowojna cofa się z pomieszaniem i staje jak wryty). DOWGIERD (do Dworzan, wskazując na Dowojnę). Otoż się sparzył! Patrzcie,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 79
" SZYSZKO (wskazując na Dowojnę). Wcisnął się między Ziemskie Urzędniki. Im teraz będzie smolne duby prawić. Nas wstyd. KORSAK. No! dworak! PAC. Język nad języki (Urzędnicy kłaniają się i otaczają Dowojnę, który nawzajem wita ich z powagą). WIELU URZĘDNIKÓW...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 80
" DOWOJNA (przykłaiając palec do czoła). Nie trza wiedzieć Nic, póki nie czas. STAROSTA OSZMIAŃSKI (do Dowojny). Waszmość, co jesteście Świadom wszystkiego, raczcie nam powiedzieć, Jeśli się godzi — na co dziś tak rano I nas, i Senat do zamku przyzwano? DOWOJNA..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 81
" DOWOJNA. Tak, tak! gdyż doszło Króla Jegomości,Że kmieć dziś musi wiele krzywd ponosić; Że wy, Panowie, wbrew prawom Zygmunta, Ojczycom nawet zabieracie grunta, A zaś dzierżawcy imion królewszczyzny. Podnoszą sami czynsz i serebszczyzny; (1) Tak, że nieborak kmieć, jak ćwiek..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 82
" STAROSTA OSZMIANSKI. Dignum et justum! Choć mniejsza irtrata, Przy łasce Bożej, pracą to nadstarczem. CHORĄŻY TROCKI. A toż czy prawda, że pokątnych karczem Mieć też nie będzie wolno? DOWOJNA. Nie, nie będzie. CIWUN ŻMUDZKI. Ale to tylko w starostwach? DOWOJNA (z..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 83
" (Wchodzą: Chodkiewicz, Wirszyłło - Ostyk, i wielu innych Senatorów ), WIRSZYŁŁO (postrzegając do Wojnę ). A! a! papuga wyrwała się z klatki! (Idą dalej i wchodzą do drzwi przeciwnych).   DO WOJNA (do otaczających). Wszystkichby w ptaków chciał..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 84
" Ciwuni i Chorążowie Powiatu ! I Wileńskiego Rajcy Magistratu! Prosimy Waszmość do Izby Senatu, Dla wysłuchania społem i przyjęcia Rozkazów Króla i Wielkiego Xięcia. URZĘDNICY. Idźmy! DOWOJNA (do siebie ). Nie wiedzą, czego się dowiedzą. (do Dworzan, zbliżając się ku..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 85
" Scena szósta.   Izba Senatu. — Zygmunt-august na tronie. Po prawej stronie tronu Biskup Wileński, po lewej Marszałek Radziwiłł. Dalsi Senatorowie zasiadaja. na krzesłach po obu stronach sali. Urzędnicy Ziemscy i Miejscy stoją, rzedem naprzeciw tronu.   BISKUP..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 86
" łej ojczyzny Naszej, do serc wszystkich Waszmościów Panów Rady Senatu i wszech Stanów Wielkiego Xięstwa Litewskiego podajem, i ażeby takowa wiadomość po wszystkich Województwach, Powiatach i Grodach obwieszczoną, była, urzędy wszystkie, do których to należy, wzywamy, żądamy i..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 87
" Państwach na nas przypadła: nim o tem, jako przystało, w swoim czasie obwieścimy Stany Koronne, Waszmościów Panów Radę Litewskiego Senatu, tudzież wszystkie Urzędy Ziem, Powiatów i Grodów Naszego W. X. Litewskiego, niniejszem obwieszczamy, wzywamy i napominamy, aby wykonaną już nam..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 88
" ZYGMUNT-AUGUST (powstjąc).   Panowie! z Bożej łaski i z praw rodu W Litwie — a w Polsce i z woli narodu, Jam dziś, po ojcu, Król i Wielki Xiąże. Litwa dziedzictwo moje; mojej woli Nic w niej nie może wiążąc — i nie wiąże. Lecz ja sam z własnej — w obec Króla..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 89
" Lud, co swym znojem czyni łany żyzne, We mnie też ojca, a w kraju ojczyznę Mieć ma — i będzie. Bo jak Bóg na Niebie! Brzemia krzywd jego nie wezmę na siebie. A jeśli ujrzę, że prawa nie starczą Sprawiedliwości zasłonić go tarczą, Wspomnę — nie z gniewu, lecz z mej..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 90
" Wziął, i poślubił ślubem chrześciańskim, Małżonkę sobie: — a ten węzeł święty, Przed Bogiem wieczny, w życiu nierozjęty, Niech będzie razem godłem i dowodem Serdecznej spójni Monarchy z narodem, Których stan Miłość w obec Boga równa. Małżonką moją jest..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 91
" (Biskup Wileński i Radziwiłł Marszałek powstają i idą na spotkanie wchodzącej. — Barbara, uchyla czoła przed Biskupem, który ją błogosławi i prowadzi do stóp tronu. — Zygmunt-August i wszyscy obecni powstają ).   ZYGMUNT-AUGUST. (podając z tronu rękę Barbarze)...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 92
" Króla i ludu złączone modlitwy: By w obu krajach Korony i Litwy, Teraz i zawsze, nawzajem i społem, Król był z narodem, jak Chrystus z Kościołem.. WSZYSCY. Amen. (Zygmunt- August zstępuje z tronu, podając rękę Barbarze. Wszyscy ruszają się za niemi ).   KONIEC PROLOGU. "

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 93
" AKT PIERWSZY. Scena pierwsza. Krakow. — Zamek Królewski. — Komnata Królowej Bony. — (Bona wchodzi prędko, trzymając list w ręku; za nią Papagoda). BONA. Sam więc, bezczelny, wstyd swój — nie małżenstwo, Sam śmiał obwieścić? PAPAGODA. Na radzie Senatu...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 94
" Przeklęstwo na nich! — W co blask Majestatu? W co sława domu? — (odchodzi zwolna na stronę). Ale mniejsza o to! W co Ja? — O! znam ich, znam ich! — Dzikie, głupie, Stepowe stado! — Znam ich! — Strach a złoto, To jedne lejce na nich. — Lecz czem kupię Tych, co mi dadzą..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 95
" (do Papagody). Słuchaj, Lorenzo ! ludzkie myśli w liście, Jak sam człek w swojem pisaniu, są iście Oblicza w malowidle; w żywych słowach Tchnie prawda żywa. — Jakże ów Pan Trocki? PAPAGODA (z żywością) . Żubr Białowieżski, niedźwiedź Nalibocki, Com z Królem Panem..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 96
" Partya trzecia, Pana Hlebowicza, Zwie siebie Żmudzką: a jej tajemnicza Chęć, jest by zerwać unię z Koroną. Przetoż za jedną ni za drugą stroną Nie stawa jawnie, a baczy roztropnie Z pomocą której rychlej celu dopnie. Lecz jakbądź z sobą wichrzą się i wadzą, Wszyscy się..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 97
" BONA (spogląda bystro na niego, i mówi zwolna i z przyciskiem). Brawo, mój Lorenzo! Brawo! — Nie mówie wcale że się dziwię, Ale mię cieszy, że tak przenikliwie Wzierasz w głąb rzeczy. (prędko) . Lecz dowody tego? PAPAGODA. Naprzód, przybywszy, u Pana Trackiego Byłem..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 98
" Berłem ni tronem; a wnet go zatrwoży Domowa wojna, krew braci, sąd Boży!... Cha, cha, cha! głupiec! — Niechbyż, gdy się zlęknie, Uciekł się ku mnie! Niech przyjdzie, niech klęknie, Niech powie: "broń mnie, rządź za mnie!"! — ha! wtedy... (z gniewem). Nie, nie, nie! nigdy! Ni..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 99
" I bierze sztylet: — pod sercem go mieści, Tuli do boku, i na rękojeści Dłoń swą opiera; i na jego harcie Zakłada wszystko — gdy ostatnie starcie Pójdzie w zapasy na śmierć. Biadaż jemu, Jeśli zaufa żelazu kruchemu; Jeśli, na zamach gdy je wzniesie ramię, Hart jego pęknie,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 100
" BONA (przerywając). Milcz! wiele czynów rodzi się niememi, I wielu czynom głos dojrzeć przeszkadza. — Wierzysz, że niebo — to rozkosz i władza? Wierzysz, że piekło — to upokorzenie? Wierzysz, że rozum — to mądrych sumienie? PAPAGODA. O! każ mi czynem dowieść to!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 101
" Scena druga. Bona. Graciani.   BONA (z uprzejmym uśmiechem, do wchodzącego). Signor Graciani! Już z Wielkiej Polski? GRACIANI . Najjaśniejsza Pani!. Któż powołany pełnić waszą wolę, Nie czuł, że w pióra porasta sokole? (podaje listy). List od Prymasa i od..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 102
" GRACIANI. Jeśli z pozorów sądzić się ośmielę, A wieściom ludzkim dam wiarę: Pan Górka Zakrawa górą. Piwnicy i worka Nie szczędzi; szlachtę zaprasza i hula. Poznań, jak wulkan, wre cały na Króla, A on, jak krater. — Nowy Piast mu w głowie. A jakom widział, jego Aniołowie,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 103
" Lecz i w tem każdy goni swojem polem: Ten chce dać króla, a ten chce być królem. BONA. A szlachta? GRACIANI. Szlachta! Trzebaż wiedzieć wprzódy, Że w Wielkiej Polsce są jak dwa narody, Starzy i młodzi. — Starych, że są starzy, Młodzież ma za nic; a że nic nie waży Sama..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 104
" Ten w imię Lutra, ten Zwingla, ten Hussa, Obces na siebie, jak Piotr na Malchusa. Od argumentów, do pięści i szabel! — Słowem Sejm, Sobór — istna wieża Babel. BONA. Jacyż posłowie mają być wybrani? GRACIANI. Spis imion ułożyłem. BONA. Graciani! Wskok, jakeś..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 105
" Płać — lecz się targuj! — O zasługę swoję Sam bądź spokojny! — Niechno z tej dziczyzny Wyrwiem się, wrócić do naszej ojczyzny, W rychłe, jak mniemam: — Kuzyn nasz Hiszpański Pisze, że tron nam Neapolitański, Do dni żywota, w opiekę powierzy. Tu, ni tam, nikt cię przy..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 106
" ODZWIERNY (otwierając drzwi wola). Wielki Marszałek, Wojewoda Kmita!   * * * Scena trzecia.   Ciż i Kmita. KMITA (z niskim pokłonem). Wasza Królewska Mość mnie rozkazała Stawić się przed Nią.. BONA. Właśniem wspominała O was — czekałam. (do..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 107
" Przychodzę złożyć u stóp Majestatu. Skąd tyle chwały ojczyznie i światu, I tyle — jako z obfitości rogu,Łask na mnie przyszło: — że nasamprzód Bogu, Potom wam, Miłościwa Pani, wieczną wdzięczność Noszę w mem sercu, i na każdą zręczność Baczę skwapliwie, by choć..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 108
" KMITA (z westchnieniem). Ach! toć właśnie Jest, co mię boli. Na mnie bowiem gaśnie Długi ród Kmitów; po których jam tyle Wziął czci i chwały, żem nie był dość w sile Zdążyć za nimi, choć dążył od młodu. BONA. Jam też ostatnia z królewskiego rodu Sforcych — o..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 109
" Gdy wszystkie względy zdeptał przed kobiercem Z tą... z tą... z Radziwiłłówną. — Wolę nie rzec, Cobym rzec mogła. — Ale ten kobierzec, Gorzej niż ojca całun pogrzebowy, Gorzej niż na mnie matce ten strój wdowy, Gorzej — bo kirem nie żalu, lecz sromu, Okrywa serce moje,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 110
" Zdolne wszelkiemi odezwać się echy, Jak kto stron dotknie, lub nadepce miechy. BONA. To też o mistrza idzie. KMITA (zwestchnieniem, wznosząc oczy ku górze). Trudne dzieło! Ileż mi ono sił, ile ujęło Życia i mienia: gdym po tyle razy Wiódł tę kapelę na wasze rozkazy! — I..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 111
" KMITA (z uniżonością) Pani! Majestat winni szanować poddam, Ani jest w prawie Senatu i Stanów Zazierać w domy lub łoża swych Panów. O tom ja zawsze stał czynem i słowem. I gdy się godzi wspomnieć — pode Lwowem, Gdy rozpasana szlachta a zuchwała. Na was, małżonkę Pana..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 112
" A Król nasz, wolny, lecz nie samowolny, Zmieniać ich nie mógł bez woli ogólnej. — A z resztą, Miłościwa Pani! kto wie, Czybym i wonczas śmiał się ozwać w słowie, Ja, zawsze korny Majestatu sługa- — Gdyby polowa Majestatu druga, Godna go równie przedstawiać, jak dzielić,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 113
" BONA (na stronie). Per Dio Santo! znów ofiara dla mnie! (głośno). Mości Marszałku! Wdzięczność, jak Fortuna, Jeździ kolasą, do której bieguna Nie dość jednego: dwa idą w zaprzągu. Jeśliż więc jeden, leniąc się pociągu, Chce na drugiego cały ciężar zrzucić, Wóz..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 114
" Owóż więc, Mości Marszałku! jeżeli Myśmy też przytem swoje cele mieli, Równieśmy sobie pomogli, jak sądzę: Waszmość kupował — za moje pieniądze. I nie tu mowa, kto komu co dłużny. Nie lubię dawać, ni biorę jałmużny. Praca a płaca — to węzeł stosunku, I świat, jak..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 115
" BONA (wybuchając z gniewem). A toć już łask zbytek! Mówmy na czysto, Mości Panie Kmita! Ona na tronie — z Kmity będzie kwita. Gdy skoczą, zewsząd o długi i szkody, Ci do Wiśnicza, ci do Wojewody; A groźny Hetman, prawicą wujaszka, Zechce Marszałka ugiąć w..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 116
" BONA (z wściekłością zaciskając pięście). Ach! ty zuchwały! Ty! Corpo di Bacco! Wiesz ty, do kogo zwracasz mowę taką? KMITA (z dumą). Do tych, co nie wiem za jakiemi prawy Śmią tykać mego imienia i sławy, A którym, czuję, żem we wszystkiem równy, Sługa ojczyzny..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 117
" BONA (wesoło). Zgoda, zgoda! Dosyć już o tem! — Ważniejsza robota Teraz przed nami. — Nie oszczędzę złota, Do ostatniego cekina poświęcę. Sto, dwakroć, trzykroć, złożę w wasze ręce. Ale mi Waszmość zaręczysz o Sejmie, Że czy ślub zerwie, czy koronę zdejmie...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 118
" KMITA . Wszystko pójdzie porą. Wszędzie, gdzie trzeba, podłożym zarzewie. BONA. Raz jeszcze: rozwód, albo bezkrólewie! — Żegnaj! KMITA (patrząc jej w oczy). Czy sercem szczerz? przejednanem? BONA . Tak! (podaje mu rękę) Precz z Radziwiłłówną!  ..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 119
" Ale. się one jako żmije skręcą W koronę dla cię! (idzie ku drzwiom, któremi wyszedł Papagoda, i woła): Lorenzo! (po pauzie, otwierając drzwi z niecierpliwością). Lorenzo! (do wchodzącego, z goryczą). Spałeś? PAPAGODA (z przymileniem). O szczęściu mem marzyłem,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 120
" Scena czwarta . Pałac Biskupa Krakowskiego. — Niewielka skromna komnata. Koło ścian szafy z xiążkami; z boku stół, na nim krucyfix, trupia głowa,zegar i przyrząd do pisania. Przy stole, w wysokiem krześle z poręczami, siedzi X. Samuel Maciejowski i czyta. Po chwili wchodzi Jan..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 121
" Ach! ciągłych cudów, a Mojżeszów trzeba, By nie wpadł w zgubę, i nie odpadł Nieba. X. MACIEJOWSKI. Izrael! prawda! i mnie to uderza. — Ów lud wybrany Starego Przymierza, Jeden, co wiarę prawdziwą posiadał, On jeden od niej tak często odpadał, Podczas gdy słudzy Molochów,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 122
" Istny Izrael przed karą niewoli, W imię wolności — hołdujem swawoli, I z bram Kościoła pędzim owczym tłumem Klękać przed cielcem — przed Niemców rozumem! Podczas, gdy spojrzeć na ościenne państwo — (1) Cóż w niem? pogaństwo tylko, a tyraństwo, A przecież, patrząc,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 123
" Tyś mąż rycerski, a mnie Teologa Zawstydzasz. — Tak jest! ufam w łaskę Boga, Że jak pomimo wad i win tak wiela, Światło Zbawienia wyszło z Izraela, Tak mimo naszych grzechów, nad narody Z nas wzejdzie zorze braterskiej swobody, A Wiara, Miłość i Pokój — ta Trójca Boża na..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 124
" Ale są chwile, że ich nienawidzę, Że gardzę niemi. — Raz już, w bywszym roku, By raz na zawsze pozbyć ich widoku, Kazałem sobie w Czechach, blisko Pragi, Kupić klucz znaczny. — Nie wiem, czy odwagi Miałbym dość w końcu wyrzec się swój ziemi: Lecz wprzód w Tarnowie chciałem..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 125
" Tych zgryzot moich. — I choć to dziesiątek Lat już ubiegło: dotąd moje uszy — Albo właściwiej mówiąc — dotąd w duszy Słyszę to echo sporów, gwarów, swarów, Straszniejsze stokroć od pisku Tatarów, Lub dzikich wrzasków Turka, czy Wołocha, Straszniejsze temu, co ojczyznę..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 126
" Wódz, co ich wiedzie, dość, niech się oziera. Gdy jest mąż serca — wzrośnie w bohatera. X. MACIEJOWSKI (z uśmiechem). Szlachty więc ziemian nie lubisz Hetmanie? TARNOWSKI. Strzeż Chryste Jezu! Poczciwi ziemianie! Naprzykład moi Tarnowscy sąsiedzi!— Gdy ja z nich kogo,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 127
" X. MACIEJOWSKI. O! przyjacielu! kogóż to nie boli Ta krnąbrność pychy, ta płochość swawoli, Co wiarę nawet jak krój szat odmienia?, Te ciągłe w myślach burze, lub zaćmienia?— Lecz sam przed chwilą rzekłeś mądre słowo, Że duch nie ciało; — wiesz, że raczej głową,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 128
" Ale pojmuję, biorąc miarę z Polski, Na jakich Rzymian naprowadził Wolski.(1) X. MACIEJOWSKI. Agrippa jednak lepszą obrał drogę.(2) TARNOWSKI. Nie będę przeczył — ale ja nie mogę. Każdy swą drogą iść musi do grobu. I wiesz, co myślę ? Oto, że w nas obu, W nas razem..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 129
" X. MACIEJOWSKI (z żywością). Sług, nie obrońców, żąda Pan na Niebie. I zaliż myślisz, że w sercu człowieczem, Jak iskrę z głazu, wiarę wskrzesisz mieczem, Lub klątwą zmusisz do kochania Boga?— Chrystus wtem tylko wzór, światło i droga. — A któryż żołnierz,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 130
" A gdy na zenit wzejdą po nad nami, Cień, jak wąż pełznąc, zniknie pod stopami. TARNOWSKI (uściskając go oburącz, z wesołością). Zgoda więc, zgoda! mój ty Apostole! Tyś zawsze Mentor, jak cię zwano w szkole. I Bóg ci zapłać! — bo i ja też wolę Kochać, gdy mogę. —..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 131
" TARNOWSKI. Kadź więc, co czynić? By Bóg i dzieje nie mogły nas winić, Żeśmy złe widząc, nie zabiegli złemu. X. MACIEJOWSKI. Rada jest jedna: sumieniowi swemu Uczynić zadość; — każdy po swojemu, Każdy jak może; — resztę zwierzyć Niebu. Część Panów Rady, dla Króla..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 132
" Że mają pretext; że siłą ich główną Jest ów nieszczęsny ślub z Radziwiłłówną. X. MACIEJOWSKI. Nieszczęsny, prawda! — ale już się stało. TARNOWSKI. I strzeż nas Jezu! by się odstać miało. By Król na wstępie, rokoszanom gwoli, Puścił swą władzę na wicher..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 133
" X. MACIEJOWSKI. Czy i Król już społem Przybył tu z wami? RADZIWIŁŁ. Król dziś jeszcze stanie. Mnie posłał przodem, bym zań, was Hetmanie, I was Pasterzu, życzliwie pozdrowił. Bo w was on tylko, jak się sam wysłowił, Pewien jest wiernej rady i podpory. Tu są też listy od..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 134
" Jam w innych sprawach blizki jego sercu, Jam był ostatnim, com już na kobiercu Widząc go, pojął, że przeznaczeń wola Mnie, wbrew mej woli, czyni bratem króla. X. MACIEJOWSKI. Lecz ślub był — RADZIWIŁŁ (z oburzeniem i z duma). — Wątpisz? Ja sam świadkiem byłem!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 135
" TARNOWSKI (na stronie, zasłaniając wzrok dłonią). O! święty cieniu! RADZIWIŁŁ. To też dodać muszę, Że snać widoma Bożej Łaski siła Cudem w jej duszy ten ślub uświęciła. Z istej przed laty Heleny Trojańskiej, Dziś w niej jak obraz Świętej Chrześciańskiej, Co..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 136
" RADZIWIŁŁ. Król snać wjeżdża w bramy. X. MACIEJOWSKI. Idźmy być pierwsi, co go spotkać mamy. (odchodzą).   * * * Scena szósta. Wolne miejsce przy ogrodzie Królewskim. W głębi fórtka w murze ogrodowym; na prawo nizki domek. Noc. Papagoda, Maryna (1)...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 137
" PAPAGODA. Jakie ty dziecko! Kogóż miłość babia Mogłaby nęcić? — Ale człek zarabia Grosz, gdzie jak może. — Sama to wiesz przecie, Że westchnieniami nie żyć na tym świecie. Służę więc Bonie — póki hojnie płaci. Ale poczekaj! niechno mię zbogaci Tak, bym mógł ciebie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 138
" Patrz! a co? błyszczy — jak gwiazdy Niedźwiadka, Z których tam Bonie wróży twoja matka. (wskazuje na ogród). Pójdź! niech przy twoim kształciku (1) zapiętym, Świeci jak ognik nad skarbem zaklętym. (Maryna zbliża się, Papagoda uściska ją, i przypina do piersi szpilkę..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 139
" PAPAGODA. Czy ciebie matka uczy, jak te leki Przyrządzać? MARYNA. Właśnie! Dość jej wspomnieć o tem, To zaraz język fruczy kołowrotem. Mówi, że dla mnie zaprzedała duszę, I że ja za to odkupić ją muszę, I żyć jak mniszka, pobożnie i skromnie. PAPAGODA. A wiś co o..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 140
" W dwóch ciasnych ciupkach; — w jednej jej kominek, W drugiej ja; — ale szczelin i szczelinek. Pełno po ścianach. PAPAGODA. Lecz skąd mogłaś wnosić, Że nie kosztować, a powąchać dosyć. MARYNA. Bom jak nie ślepa, tak też i nie głucha. Bywa, że oko spi, a ucho słucha. A..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 141
" Matka i ludzie mówią o mnie: "mniszka!" I ty z pozoru patrzysz na braciszka. Wzajem więc siebie nie kupim tak tanio! — Ty chcesz być panem, a ja chcę być panią. Bądźmyż przez siebie. — Ciebie twoja praca, A moję matkę jej praca zbogaca. Ty bawisz Bonę, a matka jej wróży. A ja..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 142
" MARYNA (z uśmiechem i ironią). Co ty tam mruczysz? Zląkłeś się, niebożę? — Nie bój się! wszystko pogodzić się może. Jak przyjdzie pora, że już będę czuła Że matki mojej pełna jest szkatuła, I że już tobie dość smalić cholewki: To możem razem nawarzyć polewki...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 143
" Scena siódma.   (Praxeda wychodzi prędko z ogrodu, za nią Bona).   BONA. Czemuś przerwała? Co ciebie tak trwoży? PRAXEDA (porywając się za głowę i krzycząc) Źle, źle, źle wszystko! najgorzej, najgorzej! Mnie i wam biada!   BONA. Cóż grozi? co..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 144
" BONA. Jakże? nie ma więc sposobu? PRAXEDA. Tam? nie widzę. — Nie ma, nie ma! Ciemno, czarno przed oczyma. BONA. A tu? PRAXEDA. A tu? — Tu, co tam. Biada nam! Co tam piszą, tu się staje. BONA. Tchórzysz, stara! pleciesz baje. Ileż razy już groziło Złe z twych..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 145
" Skąd gdzie wichry, skąd gdzie chmury Idą na nas; lecz my z morzem Sami walczyć musim — możem. I dopóki strach żeglarzy Rąk nie zemdli, serc nie zwarzy, Póki rozum sternik nawy — Póty możem bez obawy, Wbrew całego firmamentu, Wszystkich burz i fal odmętu, Bujać śmiało — i..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 146
" Tu, i w piekle — wszędzie, wszędzie Ogień!... (z mocą i z gniewem) . Nie, nie! tak nie będzie! Dość już wróżyć, dość wam służyć, Dość mi dla was gubić duszę. Reszty życia sama użyć, Grzech pokutą zgładzić muszę. BONA. Co ty? co ty? Wstydź się, stara! Gdzie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 147
" (z postanowieniem i mocą) . Nie, nie! czart mię już nie skusi. Wrócę do mej wsi na Rusi, Wyspowiadam się u popa... BONA (z szyderstwem). I córkę wydasz za chłopa. PRAXEDA (z przerażeniem) . Kto to mówi? BONA. Ja to mówię. — Wiesz, że dla niej tu, w Krakowie,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 148
" BONA. Milcz! wiem o tem. Z cekinami Weneckiemi — Których strzegąc, mrzesz od głodu, Jak gryf w bajce. — Lecz nie o to Idzie teraz. — Tu, wśród grodu, Twoje życie i twe złoto Masz bezpieczne; ja i Kmita Bronim ciebie. — Lecz gdy chłopi, Gdy tam skarb twój pan wytropi, Gdy..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 149
" Tak, tak! Władza, Sąd i Zdrada — Tak, tak wszystko! tak wypada! BONA. A więc słuchaj! nie bądź głupią. Złota warta dobra rada. — Idź wprzód, idź, spełń coś przyrzekła, A drwić będziesz z gwiazd i z piekła! Bo zważ tylko! W zodyaku, Rzekłaś sama, z Panny znaku Idzie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 150
" PRAXEDA (wskazując ciągle na Papagodę) . Patrzaj! Zdrada, zdrada! Słyszał, widział — biada! biada! Wzrok jak oczy szkorpiona!... On! on! (chce uciekać) . BONA (zatrzymując) . Dokąd? czyś szalona? To mój sługa, Papagoda. PRAXEDA (zatrzymując się) . Ha! on? —..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 151
" Zbiór twój w skarbcu mym umieszczę. — Na! masz naprzód, włóż to jeszcze. (daje jej worek z pieniędzmi) . Idź, spełń dzieło! Za powrotem, Znajdziesz pełny szczerem złotem. Dam ci zięcia — pana dworu, I na wiek twój, do wyboru, Włość, czy który z zamków moich. Idź,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 152
" Oto pora, w jednym machu Zdobyć posag, pozbyć strachu! Dam znać — złowią, spalą obie. Co chce stara — ja sam zrobię. Co zebrała — ja zabiorę. Z Boną także znajdziem porę, Niechno mitrę będziem mieli!... Viva Signor Macchiavelli! (klaszcze w dłonie i odchodzi skacząc) ...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 153
" AKT DRUGI. Scena pierwsza. Kraków. — Plac przed Katedralnym Kościołem. — Wielu obywateli stoją przede drzwiami kościoła, zawieszonemi kirem. — Wgłębi kościoła słychać śpiew pogrzebowy, na nótę: Dies irae, dies illa.   ŚPIEW W GŁĘBI KOŚCIOŁA. Nam dzień..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 154
" OBYWATEL PIERWSZY. Co to za łoskot? OBYWATEL DRUGI (zaglądając do kościoła). Grób zapadł się w ziemię. I zbrojny jeździec, patrz! jak martwe brzemię Zrzucił się z konia. OBYWATEL TRZECI. A teraz Kanclerze Kruszą pieczęcie. OBYWATEL CZWARTY. Ha! próżność..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 155
" OBYWATEL PIERWSZY. Ba! gdyć i o to rok dają przed sądem, Toćby i każdy mąż chyba wielbłądem Przez igle ucho, iść musiał do Nieba. OBYWATEL DRUGI. A cóż król Polski z panami poradzi? Czy ma swe skarby, czy siłę żołnierską? Chyba ich jednych na drugich nasadzi, By kraj..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 156
" Zamienić wszystkim na korzyść a wspólność! — Jakby to kraj był szczęśliwy a sławny! OBYWATEL CZWARTY. Szlachta dziś nasza, jak Syn Marnotrawny, Im więcej darów bierze z Ojca dłoni, Tem je mniej waży, i tem marniej trwoni. Aż przyjdzie może, jak w Ewangelii, Ze kiedyś..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 157
" I nie przez bojaźń ludzką, ale Pańską, Kajał się w sercu skruchą Chrześciańską. — Na tem toż tylko, przy takiej swobodzie, Mogł ostać pokój i zgoda w narodzie. A dziś co będzie? gdy każdy inaczej Zakon, i swoję powinność tłumaczy, A słucha tylko swej żądzy lub woli?..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 158
" Przyjść im też mogą, jako manna z nieba; Że szlachcie na nic pracować nie trzeba, Bo każdy z rodu do wszystkiego zda się. Stąd myśl ich wiecznie, jako żyto w krasie, Kwitnie nadzieją tylko, i jak ono, Za lada wiatrem, faluje zielono! — Ale czy ciągły ten ruch, towarzysze!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 159
" Żałościwszego pewno nie obaczę Nad to, com widział. OBYWATEL DRUGI. Cóż? OBYWATEL PIĄTY. Gdy już, jak zwykła, Trumna z przyborem zapadła i znikła, Z loży królewskiej płacz ozwał się rzewny. W ciężkiej żałobie, wszystkie trzy Królewny Do stóp się brata rzuciły..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 160
" Nie śmiał nie klęknąć. — Xiąże tylko Prusski Zgiął się pół ciałem, a poseł Rakuski. Przykląkł na jedno. — Samą nawet Bonę Żal, czy wstyd musiał objąć: bo zasłonę Z wielkim pośpiechem nawiodła na oczy. I tylko w loży dworskiej, na uboczy, Ów Włoch jej, nie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 161
" OBYWATEL DRUGI. Niech jej tam Pan Bóg da upamiętanie! OBYWATEL SZÓSTY. Król zaś tymczasem na żony spotkanie Jedzie, i wszystkim za wdzięczne poczyta, Kto ją z nim razem spotka i powita. OBYWATEL PIERWSZY. Wiecie co Waszmość! Czyżby tylko panom Przystać to miało, a nie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 162
" OBYWATEL PIERWSZY. Pan Jan na radzie niech ten wniosek poda. Z ust jego większą znajdzie u niej wagę. OBYWATEL CZWARTY. Dzięki Waszmościom, że mi tę powagę Przyczytać raczą ich serca uprzejme. Rad się miłego poselstwa podejmę, I nawet w myśli mam już dar gotowy. W..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 163
" Bo bez Pokory, Miłości i Wiary, Czcza tylko może być szczęścia Nadzieja. OBYWATELE. Zgoda! i Vivat Pan Jan kaznodzieja! (biorą go pod ręce i wyprowadzają z tryumfem).   * * *   Scena druga.   Sala posłuchał na w Zamku Królewskim. Zygmunt-August w..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 164
" Wszem i każdemu z was w obec oświadczył, Coście swą służbę i cześć Chrześciańską Zmarłemu w Bogu przyszli oddać panu. A wam najpierwej, Mężowie Senatu, I wierna Rado Rycerskiego Stanu! Za których sprawą, i blask Majestatu, I wspólna chwała Ojczyzny-Rodzicy, Tak sporo pod nim..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 165
" Lecz biada temu, ktoby śmiał tłumaczyć, Że żal krwi ludzkiej a miłość pokoju — Największej łaski Nieba — ma w nas znaczyć Wstręt lub obawę rycerskiego znoju! Przeszłość i przyszłość społem fałsz mu zada. Wie świat, jak Polak mieczem w boju włada, On, co od wieków..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 166
" (Zygmunt-August powstaje z tronu, i lekkiem uchyleniem czoła i skinieniem ręki od piersi daje znak pożegnania obecnym. — Dwaj Marszałkowie Dworu, z laskami w ręku, wchodzą na czele służby dworskiej i stają, po obu stronach otwierających się na oścież podwojów, przez które..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 167
" A ujrzysz, ufam — że jeśli nie słynąć, Za dobrą sprawę będę umiał zginąć. TARNOWSKI. Bóg nas uchowaj, Miłościwy Królu! Byś sam dni swoje miał narażać w polu. Z pomocą Bożą, dość nas drugich starczy, Polskę i ciebie okryć murem tarczy. Ty bacz, by wewnątrz,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 168
" Owocem nauk, co wyssał w jej mleku; Lecz w hardej pysze młodzieńczego wieku, Sam, skarżąc na nią, śmie zasiąść do sądu O liczbę z przeszłej opieki i rządu. Biadaż mu, jeśli, jak zły syn Noego, Łono swej matki, źródło życia swego, Szydząc, obnaży świętokradzką..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 169
" To na dni nasze przeznaczenia dzieło. Jadwidze Niebo swą wolę natchnęło, Pracę na ziemi rozpoczął Jagiełło. My kończyć będziem! — A kto nam uwierzy, Schroni się ku nam, lub w pomoc przybieży, Trud z nim i nawę podzielim jak z bratem. Polska iść musi za Bogiem, nie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 170
" Lecz Bóg zszedł na świat wszystkich zbawić społem: Ludzkość wierząca jest Jego Kościołem. A kto weń wierzy, władzy Jego słucha. — Lecz i dzierżący ją, z prawa czy z ducha, Baczyć też winni — by podwładni czuli, Ze z Boga iście płynie władza króli, Z Boga duch..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 171
" Poświęcać pragnę, nie litując trudu. I ufam w Panu — bom już doznał cudu. Był czas — wy wiecie — nie mówię powodu, Żem nie był może, czembym chciał, od młodu. Marząc o szczęściu, wprzódym go chciał użyć, Niż myśleć zaczął, jak na nie zasłużyć. Spragnione serce..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 172
" TARNOWSKI. Królu mój! widzę, w ojca pójdziesz ślady. Tyś wódz Rycerstwa, tyś jest głowa Rady, Ty stróż praw naszych! Ja za prawa twoje Wszędzie, i zawsze, i wszystkim dostoję. X. MACIEJOWSKI. Cobądź się stało, Bóg snać mądrze sprawił. Sakrament związał, ojciec..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 173
" Pojąć, że Prawda jest w ducha. pokorze. Wzór mi twój, Ojcze! zwalczyć go pomoże. (do Radziwiłła). Pójdź! niech nas wszystkich jedna przyjaźń zwiąże. RADZIWIŁŁ (postępując ku Tarnowskiemu i Maciejowskiemu). Stać się jej godnym, będzie mój cel. X. MACIEJOWSKI..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 174
" Poczuła w sercu żem ja syn jej łona! — Mimo próśb moich i rad, niewzruszona, Opuszcza Kraków; — resztę zdaję Bogu. My jedziem spotkać u królestwa progu Małżonkę naszę, i ujrzymy radzi, Gdy się w koło nas i nasz lud zgromadzi. Wy, pierwsi w kraju, w Kościele, w Senacie, Wy..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 175
" Scena trzecia.   Uczta w domu Kmity. (Na czele długiego stołu biesiady siedzi Kmita; po prawej jego stronie Jan Tęczyński, Wojewoda Sandomierski, po lewej Rafał Leszczyński, Wojewoda Brzeski; dalej Piotr Bohatyński, Lupa Podlodowski i Szlachta. Marszałek dwom Kmity nalewa..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 176
" To tylko zakon; co bez niej — konszachty. Szlachta jest naród — Król jest elekt szlachty — Każdy jest sługą praw, co my stanowim. Za wolność przeto krwią, życiem i zdrowiem Stać będziem wszyscy, póki serce bije. Niech żyje wolność! WSZYSCY. Niech żyje, niech żyje!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 177
" (do Lupy Podlodowskiego). Panie Lupa! Waszmość Ichmościom wyłuszczysz uprzejmie, O czem rzecz będzie toczyć się na sejmie, By wczas, w swej bacznej a zimnej rozwadze, Znaleźli sposób, jak przy praw powadze Stać za swobodę do ciała i dusze. — Mnie wiek wymówi, że kęs..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 178
" (Marszałek Dworu szepce do ucha jednemu z Pachołków, który odchodzi śpiesznie). BORATYŃSKI. Mości Panowie! Pan Marszałek Kmita Chce kęs odpocząć. Rzecz nieprzyzwoita Gwar w cudzym domu. GŁOS W TŁUMIE. Niech żyje swoboda! Gdzie my, tam dom nasz! (Pachołek wraca i szepce do..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 179
" WIELE GŁOSÓW. Vivat Pan Lupa i Rzeczpospolita! LUPA PODLODOWSKI. Rzeczpospolitą chce bronić Pan Kmita, Którą Pan Hetman podbija bez bitwy, I sadzi na tron Mościa-Pannę z Litwy. GŁOSY W TŁUMIE. Nie pozwalamy! Nie! nie! nie ma zgody! Co nam Pan Pletman? — Zdrowie Wojewody!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 180
" BORATYŃSKI (do jednego ze Szlachty, ujmując go za rękę, który słaniając się, z podniesionym kielichem w ręku, wydziera się z tłumu naprzód i chce mówić). Dajże już pokój Panie Petrozolim! PETROZOLIM (odpychając rękę Boratyńskiego). Co mi Waść! (występuje..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 181
" PETROZOLIM. Cóż on tam mówił? LUPA PODLODOWSKI. O Króla małżeństwie, Rzeczpospolita jest w niebezpieczeństwie. Czujmyż! bo Zginiem, jako rude myszy. PETROZOLIM (słaniając się). Licz Waszmość na nas, jakby na Zawiszy. LUPA PODLODOWSKI. Od dziś za tydzień sejmik w..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 182
" GŁOSY W TŁUMIE. Vivat Pan Lupa! PETROZOLIM. Przy mnie będzie laska. O bierze m Lupę. LUPA PODLODOWSKI (kłaniając się na wszystkie strony). Jak wola i łaska. A raczcie Waszmość tam do mej gospody, Na chleb i na sól Pana Wojewody! GŁOS Z TŁUMU. Sól piecze w gardle!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 183
" Scena czwarta. Dwór Pana Górki. (Andrzej Górka, w purpurowym żupanie, siedzi rozparty w krze-śle; w koło niego stoją Dworzanie; wiela z nich w długiem czarnem ubraniu ). JEDEN Z NICH (deklamuje kończąc). W cóż to Rzym ufa ? że na siedmiu wzgórkach Stoi? — Nasz..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 184
" DWORZANIN (kończąc). Zawsze tylko Polska Wielka Bywała wielkich królów rodzicielka. Z niej założyciel państwa, nasz Piast dobry, Z niej rozszerzyciel, nasz Bolesław Chrobry. Jagiełłów tylko wzięliśmy na państwo, Ze obalili Litewskie pogaństwo; Toć i ród nowy wybierzem na..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 185
" ( do Pierwszego Dworzanina z uśmiechem ). Zaraz sąd biskupi! A to się wszystko na Waszmości skrupi. DWORZANIN. Nasz Pasterz-Prymas pogodzi się z czasem, Byleby został Pastorem-Prymasem.   * * * Scena piąta.   Ciż i Prymas Dzierżgowski. PRYMAS (idąc ode..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 186
" PRYMAS. Raczył przypomnieć jak dawną znajomość, Chocia na wstępie rzekomo się skrzywił.   GÓRKA. Był kto? PRYMAS. Xiądz Samuś, Hetman i Radziwiłł. GÓRKA. Toć już jak widać nierozdzielna Trójca, W której Pan Hetman ma funkcyą Ojca, Król Syna, który woli..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 187
" Karcić, a nie zaś ośmielać młodzików. — Jam przecie Prymas, i takich przytyków Zmilczeć nie mogę w rzeczach tknących wiary. GÓRKA. Wielebność Wasza i jam zbyt już stary, By siebie wzajem katechizmu uczyć. Lepiej więc sądom Bożym to poruczyć. Bom ja jest szlachcic Polski,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 188
" GÓRKA. Niech mu się uda z szlachtą! wnet z kolei I duchowieństwo przegraża wziąć w kluby, By ściśle wszystkie wypełniało śluby. PRYMAS (urażony). Niech Król Jegomość o to się nie troska! W tem nie królewska już władza, lecz Boska, Nam od Stolicy dana Apostolskiej...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 189
" PRYMAS (do Kmity, podnosząc się z miejsca) Jakże dziś zdrowie? Z lica dobre zda się. KMITA. Nie czas chorować, Wielebny Prymasie, Gdy los ojczyzny na szalach się waży, A syn u matki stać winien na straży. GÓRKA. Wiemy, że nikt w tem nie ubieży Kmity. KMITA. Wszystkim..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 190
" Jak lew w obierzy, musi zginąć marnie, Gdy wkrąg Litewskie osaczą go psiarnie. PRYMAS. Wczesną obronę obmyślmy więc społem. KMITA. Tak! bo też same i po nad Kościołem, Co nad ojczyzną, pioruny zawisły. Tarczą obojga, jest ich sojusz ścisły. I ten on właśnie chce..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 191
" Zamiast grzech karcić, jak tamten w Dawidzie, Młodego Króla umacnia w bezwstydzie, I na królewską chce wynieść stolicę, Nie wiem — czy żonę już, czy miłośnicę, Co jak Harpija, gdy siądzie na tronie, Tron nasz zbezcześci, a wolność pochłonie.   GÓRKA. Cóż więc w..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 192
" Przyszłość ojczyzny obmyśleć nawzajem: Czy już nam przyszło, Turków obyczajem, Jak przed Girejem lub przed Solimanem, Drżeć i bić tylko czołem a kolanem, I ręce na krzyż złożyć po niememu, Gdy nam sznur przyszłe ze swego haremu; Czy, póki jeszcze w ustach mowa wolna, A ręka..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 193
" Obrońca swobód, pogromca zamieszek, Ten śmiało w zawód iść może jak Leszek, I skoro drugich prześcignie w zasłudze,. Nie dać, by berło przeszło w ręce cudze. Jam już za stary do tego zawodu. Jam jest ostatni szczep mojego rodu. Dość mi, gdy moję ojczyznę ocalę, Spocząć w..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 194
" GÓRKA (do Prymasa). A więc, Prymasie? PRYMAS. Zgoda! niech tak będzie! GÓRKA (do Kmity). Kto bądź z nas wonczas ster władzy posiędzie, Dwóch będzie ojców Rzeczypospolitej: Obok mnie Kmita, lub ja obok Kmity. (Kmita i Górka podają nawzajem ręce, które Prymas z góry..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 195
" AKT TRZECI. Scena pierwsza. Łukow. — Pod ruin a gospoda Królowej Barbary. Dowojna. Tarło.   DOWOJNA Ależ Królowa długo dziś w spowiedzi. TARŁO. Nie dziw! toć dla niej jakby próg wieczności, Gdzie sejm, na wstępie, jak straszny sąd siedzi, Na wyrok o jej..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 196
" Jest nasze prawo, i nasz glejt bezpieczny. Z nią, jak baranki staniem po prawicy, Uparte kozły pójdą w ogień wieczny. TARŁO. Królowa jednak nie dobrze snać tuszy. Tak jej na tęskność zamgliło się w duszy, Ze od wyjazdu z Wilna, nikt uśmiechu Z lic jej nie widział; a zamiast..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 197
" Co jak krój nowych szat i obyczajów, Młokosy wasze zwożą z cudzych krajów. Tak, że nam mógłby zły język w sąsiedziu Dać za herb wspólny — Małpę na Niedźwiedziu. DWORZANIN (wchodzi). Królowa Jej Mość! TARŁO (do Dowojny). Ustąpmy, niech spocznie. Boć też i..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 198
" Stoi przede mną, co mię całą w siebie. Zawrze, pochłonie, jak żywcem pogrzebie Od bliźnich ludzi na wieki oddzieli, By już ją tylko, a nie mnie widzieli. Sprawże, o! Panie! jak manna żywota Z naczyń Twych świętych, tak by tylko cnota Na jaw szła ze mnie! — a niech w sercu..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 199
" Ku przeżegnaniu podał Tarnowskiemu. Duch twój niech teraz — im wszystkim, i jemu, Tak znów poleci, i tak mię ośmieli, Bym i w nich mogła poczuć przyjacieli! (po pauzie). Lecz ten lud dobry — co tam tak w kościele Tłoczył się ku mnie! Jak szczere wesele Na tych poczciwych..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 200
" Z rozkazu Króla, cały dwór twój nowy. Przybył ci odtąd służyć jak królowej. Biskup Krakowski i Hetman, przy Królu, Chcą przed Radomiem spotykać cię w polu. A tu, u granic, po woli królewskiej. Witać cię będzie Xiądz Biskup Padniewski, I Krakowskiego posłowie mieszczaństwa,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 201
" BARBARA (biegnąc ku niej z roztwartemi rękami). O! Anusiu droga! Najmilsza moja! MIELECKA (z pokłonem i uszanowaniem). Pani! BARBARA (zatrzymując się nagle) O! dla Boga! Anusiu! siostro! z ust twych takie słowo! MIELECKA. Wiem żeś mi siostrą, i wiem żeś..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 202
" Kształtna jak łątka, rumiana jak roża! Pierwszyć raz widzę po twojem zamężciu. Znać, że ci Pan Bóg błogosławi w szczęściu. MIELECKA. Bóg ci daj z twego królewskiego stanu Mieć tyle pociech, co ja w moim panu! — Lecz cóż ciotuchna? Czy zawsze tak żwawa? Tak gospodarna?..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 203
" Czekali krewni życzliwi uprzejmie, Dobrzy sąsiedzi! — A mnie tam na sejmie — Anusiu moja! Bóg wie, co mię czeka? MIELECKA. Co? Miłość Króla, i Boska opieka, I naród — który, dość niech cię obaczy, Pokocha pewnie jak Król — choć inaczej. BARBARA. Bóg daj, by..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 204
" A pomnisz, jak cię stara Grzegorzowa Widząc, krzyknęła: "piękna jak królowa!" Gdy ją pożegnać przybiegłaś ubrana? — BARBARA (z żywością). Więc i ty pomnisz to, moja kochana? O! bo ja pomnę! — Jak często rzecz mała A ma wpływ wielki! — Wiesz, że ta pochwała —..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 205
" I Król się zgodził, na żądanie moje, By nas do ślubu żegnała oboje. MIELECKA (uściskając ją z uniesieniem). Jakeś ty, Basiu, dobra jak królowa! (postrzega się). Masz! — nie chcąc mi się wymknęły te słowa. Miej więc w nich wróżbę — którą ziść ci Boże!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 206
" I wtedy nawet — skoro się wyprawił Sam do Krakowa, a mnie tam zostawił — Nieraz bywało, że kiedy te Panie Rzekomo do mnie przyjdą na witanie, Tak mię do serca ta ich cześć dojęła, Żem cały potem dzień we łzach tonęła! — A jednak one dobre i poczciwe! Zazdrość w nich..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 207
" Wojewodzina Russka, Firlejowa, Trzy pierwsze panie. — Zofia z Tęczyna, Kasztelanowa. Pani Katarzyna Lewocka, cudna, milutka kobieta. Panna Teressa Kicka, znakomita Z cnót swych i rodu; tem słynna w Koronie, Że niezamężna, żyje jak w zakonie, I na swym dworze mnóstwo sierót chowa...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 208
" Sprawa ta przyjdzie przed sąd Majestatu Na pierwszym sejmie. — Tymczasem jej bratu, Biskup Padniewski, co jak król dwór dzierży Z samej szlacheckiej, wybranej młodzieży, Dał chleb u siebie; a pan mój, rodzinę Znając jej matki, przygarnął dziewczynę. Lecz już ją, Basiu, od dziś..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 209
" Na mowę naszą takich pieśni Boskich! — Owóż dziś w Polsce jest ród Kochanowskich, Ród, rzecby można, jakoby natchnięty, Jakby dar pieśni zsyłał im Duch Święty. Dwaj zeń już starsi takie piszą rymy, Że się im, płacząc z radości, dziwimy; A wszyscy mówią, że Jan, brat..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 210
" A Król, co światło i pieśni zachęca, Sam, skoro pozna, polubi młodzieńca. BARBARA. O! Bóg daj spełnić twe piękne zamiary! MIELECKA. Niechaj choć w Polsce, pod berłem Barbary, Grecka ta bajka stanie się nietrafną: Ze dla poetów, miłość wżdy jest Dafną, Co, choć..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 211
" Czy ich co razić nie będzie? — boć przecię Trzeba przystojnie odziać się kobiecie.   * * *   Scena czwarta. Miejsce otwarte przed miasteczkiem. Wieśniacy i Wieśniaczki, w stroju świątecznym, stoją tłumnie podzieleni na grona — Wchodzą z boku Praxeda i..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 212
" PRAXEDA (podnosząc rękę jak do uderzenia). Ach! ty niegodziwa! Skąd tobie czary w głowie? — Kto wyzywa Djabła — czy ty wiesz, że go djabeł bierze? MARYNA. Wiem. — Ale takich jak Ona, ostrzeże Anioł-Stróż, jeśli nie ludzie. PRAXEDA. Szalona! Co ci tak we łbie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 213
" By królewica mieć, albo królewnę, Albo twarz gładką, nawet na wiek stary. He! źle ? — A wszystko moc ziół, a nie czary. Ja czarów nie znam; — a ty, moje dziecię, Strzeż się i myśleć, że są gdzie na świecie. Ja żyję na to, by ci grosz zostawić, A ty, pamiętaj, żyj tak,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 214
" WIEŚNIACZKA DRUGA (patrząc w stronę). A! ot i nasze! (Wchodzi kilka Wieśniaczek). WIEŚNIACZKA PIERWSZA (do wchodzących) Gdzież to do tej pory? WIEŚNIACZKA MŁODA. (wybiegając z tłumu, do najstarszej z wchodzących). A no, Bartkowa! widziały Królowę? BARTKOWA...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 215
" Tfu! Panie odpuść! grzech mieszać ją z Boną. — To Aniół, mówię wam. WIEŚNIACZKA PIERWSZA (do kilku mężczyzn opodal stojących). Chodźwa, sąsiedzi! Ona widziała Królowę, i mówi Że to jak Aniół. (Wieśniacy zbliżają się). JEDEN Z MŁODYCH. Ba! dziwo królowi..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 216
" Spotkał ją w progu. — Nam nic nie mówiono, Tać my w ślad za nią — pomału, pomału, Aż do samego konfessyonału. A ludu w tyle coraz się mnożyło. — Ona klęczała — aż nam dziwno było, Ze tak z pokorą. Xiądz długo jej gadał, Rychtyk tak samo jakby nas spowiadał. Aż jak..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 217
" MŁODY. Paść na kolana przed taką królową! BARTKOWA. Tać my z nią wszystkie i uklękły razem. Ona na stopniach, przed wielkim obrazem, Z rękami na krzyż — a taka nieśmiała, Tak cała drżąca ! — i zda się płakała, Ale cichutko — i pewnie nie z grzechu, Bo całe..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 218
" Taćby człek z kosą, jak oni z dzidami, Tuż przy ich koniu, gnał za Tatarami! STARZEC. Każdemu swoje przeznaczenie Boże. Szlachta kraj broni, a kmieć na chleb orze. A wszędy równo człek może być zbawion. — Niech tylko Pan Bóg będzie błogosławion, A szlachta z nami będzie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 219
" WIEŚNIACY (witając wzajemnie). Na wieki wieków! STARZEC. I niech wam, panicze, Da w dalszem życiu, co ja teraz życzę. MŁODSZY SZLACHCIC. Dziękuję, ojcze! dziękuję, i wierzę, Że co mówicie, to myślicie szczerze. STARZEC. Język dan ciału, jak dzwon kościołowi,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 220
" KOCHANOWSKI (zdejmując czapkę i uchylając czołu). A więc błogosław, ojcze! niech tak będzie! STARZEC (żegnając). Niechaj Duch Święty, jak gołąbek siędzie Na tem wysokiem, gładkiem czole twojem, A serce twoje napełni pokojem! KOCHANOWSKI (z zapałem). Na zawsze w..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 221
" WIELE GŁOSÓW. Idźma już, idźma! INNE GŁOSY. Trzymaj ma się w kupie! (Wieśniacy i Wieśniaczki wychodzi tłumnie). JAKÓB PODLODOWSKI (do Kochanowskiego). Pójdź! nam też trzeba być tam przy Biskupie. KOCHANOWSKI (odchodzę). Dobry lud! Kiedyż i im dzień zaświeci,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 222
" (do wchodzącego Dowojny). Cóż? DOWOJNA. Uczyniłem, jak Dostojność Wasza Kazać raczyłeś. RADZIWIŁŁ (wskazując na gospodę). Niech Jej nie przestrasza Żaden szmer. — Cicho! wszystko najspokojniej! Babę na oku niech trzymają zbrojni, Lecz ni się zbliżać, ni imać jej..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 223
" BARBARA (podnosząc ją). Któś ty jest? Co znaczy Ten taki przestrach? ten twój głos rozpaczy? MARYNA. Widziałam ciebie przy wyjściu z kościoła. Tyś nie niewiasta! ty masz moc Anioła! Zbawić cię w duszy poprzysięgłam mojej. A oto sama żebrzę łaski twojej. Zbaw, zbaw! ty..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 224
" Ale Bóg zdarzył, żem cię dziś postrzegła. Choćby mi zginąć — ciebiebym ostrzegła. Ktoś mię uprzedził. — Matkę pojmać mają. Mnie to oddała — lecz i mnie ścigają. Przyszedł mi na myśl ratunek jedyny. Tyś święta! — to jest cały dowód winy. Przyjm to, przyjm,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 225
" BARBARA. Mój Panie Dowojna! Co to się stało? — Ta biedna dziewczyna Zali się na was. — Jakaż jest przyczyna Ze tam jej matce chcecie krzywdę czynić? DOWOJNA. Wasza Królewska Mość nie racz mię winić, Ja pełnię brata waszego rozkazy. BARBARA (z powagą). Proszę im..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 226
" RADZIWIŁŁ (wchodząc). Siostro! jedziemy! — wszystko już gotowo (patrząc na nią). Ależ weselej zacznij być królową! BARBARA (z roztargnieniem). Tak, tak, mój bracie! Jedźmy niemieszkanie! (wychodząc za Radziwiłłem, wznosi oczy i ręce ku Niebu). Ty mi bądź..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 227
" AKT CZWARTY. Scena pierwsza. Radom. — Gospoda X. Biskupa Padniewskiego. Jakób Podlodowski. Jan Kochanowski. J. PODLODOWSKI. Ależ, mój Jasiu! ty dziś w omamieniu! KOCHANOWSKI Zwij to, jak zechcesz! — ja się w duszy mojej Czuję, jak człowiek po ducha widzeniu, Co lub..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 228
" Tchnie jakiś taki urok wysokości, Jak gdy się wpatrzy m na niebo gwiaździste, A dusza rwie się do lepszego świata! J. PODLODOWSKI (z uśmiechem). Co dziś, toć iście na Pegazie lata. KOCHANOWSKI. Tak! bo dziś iście pojęła natchnienie. — Wszystko, com kiedy o Greckiej..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 229
" A na dźwięk pierwszych jej słów, mimo świadki, Upadła, łkając, jak do kolan matki.   J. PODLODOWSK. Ależ i ciebie powitała mile! KOCHANOWSKI. Wiecznie w mem sercu zachowam tę chwilę. I gdy Bóg kiedy da mi być poetą, Ona mi będzie siłą i podnietą. Boć to jest..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 230
" (Wchodzą Stanisław Koszucki i Jan Tarło). KOSZUCKI (wskazując na Tarłę). Wiodę Waszmościom niewdzięcznego zbiega. J. PODLODOWSKI. A! Pan Jan Tarło! — Pięknyś nam kolega! Jak wpadł na Litwę, to jak szczupak w morze. — Jest snać lep jakiś na Wileńskim. dworze, Co..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 231
" KOCHANOWSKI (z zadziwieniem). Mnie? KOSZUCKI. Lecz Król bacząc na wasz wiek zbyt młody, Rzekł, że żal jeszcze zamykać was w cieśni: Bo dla skowronków i kochanków pieśni, Za młodej wiosny, przedewszystkiem trzeba Wolnego lotu i pięknego nieba. I stąd chce pierwej abyście..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 232
" I gdy się godzi rzec, jako przed bratem, Pan Jan też pono nie będzie opatem. KOCHANOWSKI (na stronie, z uniesieniem). Dosia! Italja! dwa duszy mej cele — I oba razem z twej ręki, Aniele!... TARŁO. A cóż nie dobrą przywozim królowę? J. PODLODOWSKI. (z uśmiechem, patrząc..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 233
" To, co naprzykład ten Pan Jan z Krakowa Mówił — jak cudne!   TARŁO. A jak też Królowa Rada z ich daru! — Jeszczem w niej ni razu Nie widział z lica takiego wyrazu, Jak gdy tę xiążkę brała z jego ręki.   KOCHANOWSKI. Dość już to mówił sam ton jej podzięki...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 234
" KOSZUCKI. Prawda, wciąż na niej był jak cień boleści. J. PODLODOWSKI (do Tarły). Powiedz nam Waszmość, co też to za wieści Krążą? Jaka tam baba czarownica? TARŁO (kładąc palce na ustach) Cyt! jest to wielka dworska tajemnica. Ale ja ufam dyskrecyi waszej. W Luko wie,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 235
" Co się to święci. — A miała przy sobie Dziewczynę jakąś — snać córkę. — Więc obie W tył, wtył, a chyłkiem — ale już zapóźno. Pachołki w koło stali z miną groźną. A więc Megera po rozum do głowy! Szepnęła córce — a ta do Królowej Wprost, pęc jej do nóg. —..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 236
" Być mu kazała; — i dziś ją rzekomo.. Badała sama. KOSZUCKI. A cóż? nie wiadomo Czy co wyznała? TARŁO. W tem toć jest zagadka. Z Królową była sam na sam bez świadka. Wyszła spłakana. — Królowa ją mile Zegnała w progu. — Zresztą wiemy tyle, Że stąd, dziś..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 237
" Nasz Pan Górnicki Łukasz, qua historyk, Ostrzy już dowcip, pióro i scyzoryk, (do Kochanowskieo). I Waszmość gotuj poetycką wenę. Boć to spór nowy o nową Helenę, Lub — gdy chcesz raczej — wieża Babel nowa. KOCHANOWSKI (z zapałem) . Żarty na stronę! Bóg i nam snać..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 238
" Miłości w sercu, a Prawdy w sumieniu, A da Bóg, w każdem nowem pokoleniu, Tyle Ojczyznie wzwyż i wszerz przyrośnie, Co Libańskiemu cedru w każdej wiośnie. — (odchodzą).   * * * Scena druga. Zamek Królewski. Komnata Królewska. Zygmunt-August. Radziwiłł..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 239
" I sam przed sobą uniewinniał z góry, Przewidywane — lecz prawne opory, Co choć boleśne, choć krzywdzące dla mnie, Choć znam ich źródło — lecz którym przynamnie Za pozór służyć mogła dobra wola Matki dla syna, i, sejmu dla króla! — Lecz mógłżem myśleć?... — Nie,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 240
" Lecz ni w jej słowach, ni w głosie, ni w ruchu, Nie było żadnych tych iskier wybuchu, Co wiem, że w sercu gorzały wulkanem. Słów mych słuchała z obliczem udanem, Jakoby matka, co chocia ją boli, Nie śmie wręcz syna przeciwic się woli. — Zgadłem, że inną zamierzyła drogą..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 241
" A skoro wróci, by je odwieziono Gdzie chcą, skąd rodem — gdzieś na Ruś Czerwoną. Lecz badań żadnych! — To złe już minęło. Na. gorsze teraz gotujmy się dzieło! Wieść o rokoszu, srożej mię tu boli. (wskazuje na serce). Mnież to być pierwszym z wszystkich Polskich króli...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 242
" Wiem i nie wątpię. — Lecz jak tę ofiarę Zniesie Jej serce? — Ach! ty znasz Barbarę! Ten duch niebieski, co miłością żyje!... Kropla krwi dla niej — ona ją zabije. RADZIWIŁŁ. Król, a nie mąż jej, walczyć będzie. ZYGMUST-AUGUST. Xiąże! Obu w tym razie taka..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 243
" Za krótki tryumf grzesznego zwycięztwa, Tam — wieczna zguba; tu — wieczne przeklęstwa! A ja — ja czuję, że wybierać muszę Co zbawić raczej: czy mój tron, czy duszę? — Bo gdy sam przez nich szczęścia w Niej pozbędę, Jak dam to drugim, czego mieć nie będę? Lub śmią-li..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 244
" Xiąże! są rzeczy, których człek nie zdoła Pojąć rozumem; — a przecież nań woła Taki głos w duszy, jakby Aniół z Nieba, Ze słuchać, wierzyć, i iść za nim trzeba. A zbocz, gdyś słyszał — on cię przed sąd Pana Pozwie na wyrok. — Polska snać wybrana Na jakieś wielkie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 245
" By tak w Miłości miał i cel i zaród, Coby tak kochał, jak lud Polski kocha? — Cóż stąd, że miłość namiętna lub płocha, Z krewkości nieraz na szlak zboczy zgubny? Póki nie zgaśnie w Pysze samolubnej, Bóg ją nawróci iść swej woli torem! Jaż się więc miałbym stać tej..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 246
" Kraj dlań pchnąć w zamęt i w przepaść niedoli? — Nie! to dopiero cios śmiertelny zada Jej i ojczyznie! ZYGMUNT-AUGUST (postrzegając wchodzącą Barbarę.) Nieba! jaka blada! (Barbara wolnym i chwiejącym się krokiem postępuje ku Królowi, który śpieszy na jej spotkanie ) ...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 247
" Skoro na sejmie król zerwie z narodem. A ja — Auguście! wiem, żem ja powodem. ZYGMUNT-AUGUST (prędko) . Cóż więc chcesz radzić ? Barbaro! co radzić? Ciebie opuścić? cześć skazić? ślub zdradzić? Praw mych i władzy zapomnieć w popłochu, I z króla stać się igrzyskiem..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 248
" ZYGMUNT-AUGUST. Ty? BARBARA. O to jedno boję się dla ciebie, Byś nie mógł we mnie zapomnieć sam siebie, I stąd dróg ludzkich nie przeniósł nad Boże, Gdzie sam Bóg tylko wieść i zbawić może. ZYGMUNT-AUGUST. Najmilsza moja! ja cię nie rozumiem. BARBARA. Pozwól! mysl..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 249
" A które zdawszy Pysze lub Swawoli, Stałbyś się zdrajcą Boskiej w tobie woli? — Królu! to walka święta i godziwa, Godna Jagiełły! — i do niej cię wzywa Bóg, twa powinność — o! i miłość moja! Ale w tej walce oręż twój i zbroja Jest — Prawdą tylko łamać fałsz we..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 250
" A co bądź przyjdzie, Bóg zaradzi snadnie. Bez woli Jego włos z głowy nie spadnie.. ZYGMUNT-AUGUST. Nie! nie! Barbaro! nie lękaj się o to! Nikt łask mych u mnie nie kupi niecnotą. Łaska dla dobrych — miecz praw na ich wroga! BARBARA. Auguście! jutro należy do Boga. ON na..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 251
" Jedna jest tylko, której chcieć nie może, ON, Wszechwiedzący — bo ja dać nie mogę. BARBARA. Któż z nas sam sobie zakreśla swą drogę? Lub kto rzec śmiałby Wszechmogącej woli: "Tu mię nie sięgaj! to mię nazbyt boli!?" — A jeśli sięgnie? — Biada, ktoby sądził, Ze to..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 252
" Chcieć mścić się śmierci, której nikt prócz Boga Zesłać nie może. ZYGMUNT-AUGUST. Dość, dość, moja droga! Są straszne słowa, co jak grot przez usta Ranią wskroś serca. BARBARA   (z mocą) . Nie! serce Augusta Musi być wyższe nad boleść! — A wreście,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 253
" Widzą jedyną ich szczęścia rękojmię? Ile niesnasek, gdy syn niższą pojmie! — A tyż, w królowej i matce, bez względu Śmiałbyś potępiać plon własnego błędu? Ty miałbyś winić twój naród, że wierzy, Iż ten, co nad nim Boską władzę dzierży, Wyższym nad ludzi być..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 254
" Zaliśmy nie raz nie zawarli ucha Jak na przestrogę strażniczego ducha? Lub czyśmy czuli chęć i moc ofiary? — Dziękujmyż Panu, że win naszych kary Tu nam dał znosić — by snać tam przebaczył! A gdy w cierpieniu za cel nam naznaczył Serce od ziemskich oderwać wielkości: Z..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 255
" Scena czwarta.   Leże Chorągwi Pancernej. — Gospoda oborowa. Porucznik Ejdziatowicz i Towarzysze Pancerni stoją w koło, z kielichami w ręku, i uderzając w nie wzajem, piją i śpiewają.   ŚPIEW. I. Wiwat, wiwat nasz pancerny, Wiwat nasz Hetmański znak! Zawsze..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 256
" III. Wiwat, wiwat nasz pancerny, Wiwat nasz Hetmański znak! Nad Tokaje, nad Falerny, Słodszy swego miodu smak. Hejże! lejże ! czyja wola, Do dna duszkiem! — u nas tak! — Wiwat, wiwat! hejza! hola! Wiwat nasz pancerny znak! (wchodzi Rotmistrz Skrzydlewski). (Porucznik postrzegając..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 257
" I tam, na pierwsze Króla zawołanie, Bronić Majestat; — a zaś rokoszanie Pod Gomolinem gromadzą się w sile. PORUCZNIK. Jezus Marya! toć bellum civile! — Co im też we łbach? — Czyż królewską żonę Przyjąć nie lepiej, niż krwawą Bellonę? — Lecz i Król także!... Czyż..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 258
" Wolał, jak szersznie ruszywszy się z ulów, Huczeć i kąsać najlepszego z królów, I koniec końców, co miałby Wołoszę, Jak jastrząb tylko wytępić kokosze, Podczas gdy Bohdan, łup i naszych brańców Przedawał, szydząc, w niewolę pohańców! — Owóż i teraz nie lepsza..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 259
" To ich wnet z tyłu zbierze się do tyla, Że cię za skrzydła złapią jak motyla. A nuż naonczas pjany konfederat Mach szerpentyną! — dasz gardło rad nie rad, A czart wie za co? ROTMISTRZ. Jakto? Waszmość nie wie? Toć gdy król żyje, a ktoś bezkrólewie Ogłasza w kraju —..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 260
" ROTMISTRZ. Pójdziemy wszyscy. — Xiądz Biskup Krakowski Nakazał wszędzie uroczyste modły, By zgodę w sercach, a pokój przywiodły. PORUCZNIK. Exaudi Deus! Ecce Pastor bonus! Et servus Dei, et verus Polonus! Jakby mi serce wyrwał z pod obucha! — Pan Bóg go natchnął, i Pan..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 261
" Scena piąta. Obóz Rokoszan pod Gomolinem. Podstarości z dzbanem w ręku; za nim Pachołki, z koszami chleba i dzbanami, przynoszą je i stawiają na stołach, ustawionych na polu przed zamkiem. PODSTAROŚCI   (stawiając dzban). Skaranie Boże z tym djablim rokoszem!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 262
" PODSTAROŚCI   (kłaniając się). Co jest — toć wszystko na rozkaz Waszmości. ROKOSZANIN DRUGI. Mów na usługę Rzeczypospolitej. PODSTAROŚCI   (na stronie). Bodaj wam taki nos! (wchodzi Lupa Podlodowski). ROKOSZANIN PIERWSZY   (postrzegając..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 263
" ROKOSZANIN DRUGI. A wszakoż słychać że się wciąż najeża, I coraz ku nam podsadza żołnierza. LUPA PODLODOWSKI. Nic to, nic! Spijcie Waszmość bez okopów! — Toć żołnierz Polski z szlachty, a nie z chłopów, AbeL, nie Kaim — nie przyjdzie zdradziecko Szabel swych broczyć..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 264
" LUPA PODLODOWSKI. Kto? Waszmość pytasz? Waszmość człek już stary, Pewnie żonaty? — Nie są-że to czary, By ktoś — nie mówię jeszcze przed kobiercem — Lecz w rok po ślubie, tak duszą i sercem Dał się oplątać sznurkiem od podwiki? Tak pod pantoflem Jejmość Dobrodziki..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 265
" I myż to milcząc będziem się patrzyli? — Nie! jak Bóg żywy! przepłoszym moc djablą Krzyżową sztuką, a święconą szablą! ROKOSZANIN PIERWSZY. Jednak rzecz dziwna! pierwszy raz to słyszę. LUPA PODLODOWSKI   (wyjmując z mnartria papier). Czytajcie Waszmość, co tu..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 266
" LUPA PODLODOSKI. Waszmość tak myślisz o szlachcie Koronnej, I bardzo słusznie. — Lecz w Litewskiem państwie, To jeszcze wszystko na wpół jak w pogaństwie, Na wpół jak w lesie — w którym Litwin siedzi. Stąd też podobny przez pół do niedźwiedzi, Chciwy na cudze, jak..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 267
" Mości Panowie! któż raczej nie woli Ród sobie inny upatrzyć na króli, Co krew z krwi naszej, i kość z naszych kości, Strzegłby nam naszych i gardł i wolności, I jak przystało, po skończonej wojnie, Pomoc Waszmościów wynagrodził hojnie? ROKOSZANIN PIERWSZY. Nie! Król wżdy..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 268
" ROKOSZANIN CZWARTY.   Mniejszać tam o to, kto siedzi na tronie, Byle nam wolność, jak klejnot w koronie,Świeciła zawsze, jak ojcom i dziadom! LUPA PODLODOWSKI. Tak, tak, Panowie! Naród praw swych świadom, Wie, jak ich bronić. — I tę to spuściznę Po przodkach naszych:..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 269
" LUPA PODLODOWSKI. Wiwat Rycerstwo, i nasze braterstwo! (wychodzą tłumnie, powtarzając "wiwat!") PODSTAROŚCI   (wznosząc ręce do góry). Jezus Marya! Bluźnierstwo! bluźnierstwo! — Ot tobie Włoszka! ot tobie Luterstwo! (odchodzi do zamku). KONIEC AKTU CZWARTEGO. "

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 270
" AKT PIĄTY.   Scena pierwsza. Bugaj — Zamek pod Piotrkowem. — Komnata Królowej. — Mielecka przechadza a się szybko po sali; na boku przy krosienkach Dosia Podlodowska, z twarzą nachyloną ku robocie, ukradkiem ociera Izy z oczu.   MIELECKA   (zatrzymując..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 271
" DOWOJNA. Nie dobrze. — Na chorobę ciała Znalazłbym radę; — lecz dusza zbolała, Dusza wstrząśniona! A co mię najgorzej, To ta milcząca spokojność w niej trwoży. W Dubinkach nieraz, pamiętam, bywało, Że wpadnie w żałość a rozpacz niemałą; Ale się żali, ale się..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 272
" Ale tymczasem, gdy żal strawi siłę — Jak Wandzie chyba usypią mogiłę. (Dosia Podlodowska. porywa się nagle od krosienek i zakrywając twarz chustką, bieży ku drzwiom). MIELECKA   (zatrzymując). Co tobie, Dosiu? DOSIA   (tłumiąc łkanie). Miłościwa Pani!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 273
" DOWOJNA   (patrząc w okno). A! ot i z sejmu wiadomość! Pan Tarło! (wchodzi Jan Tarło). MIELECKA   (spotykając, wchodzącego). Cóż tam? co? Panie Tarło! TARŁO. Dzięki Bogu! Początek dobry! — U ratusza progu, Senat, i całe Rycerstwo Sejmowe, Spotkali..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 274
" Czułem się, zda się, w przybytku niebieskim! Król Pan na tronie, w swym stroju królewskim; Po obu stronach, na wyniosłych ławach, Biskupi, Senat! — W samych już postawach, W samych ich czołach, jasnych od siwizny, Znać, że Pasterze i Ojce ojczyzny! A wprost przed tronem, pomiędzy..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 275
" DOWOJNA. Radbym z Waszmością był widział tę sessję. Bo na następnych pono będzie smutniej, Gdy je zawichrzy gwar sporów i kłótni. TARŁO. Bóg nie daj! Waszmość z swych przywidzeń płonnych, Wżdy radby sarkać na braci Koronnych. DOWOJNA. Idź Waszmość spójrzeć w..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 276
" BARBARA   (do Tarły). Dzięki Waszmości, żeś nam przyniósł radość. TARŁO   (z uczuciem). Błagamy Boga, Miłościwa Pani! By wam wżdy radość sprawiali poddani!.. (Wchodzą Koszucki i Kochanowski). KOSZUCKI. Wasza Królewska Mość! nas Król Jego Mość..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 277
" BARBARA. Bóg daj! by nasza ziściła się wiara! — Tymczasem proszę — niech pierwsza ofiara Będzie odemnie: — drogi sprzęt mój wszelki. Dar nie królowej, lecz obywatelki. Com z domu ojców wyniosła w spuściźnie, To u stóp tronu oddaję ojczyznie, Nim ona w zamian — o! i w..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 278
" Przezeń pokusę i boleść odpiera, Cierpi spokojnie — i mężnie umiera. KOCHANOWSKI   (z zapałem). O! Miłościwa Pani! Gdy się godzi Rzec — Bóg zasmuca, Bóg smutki łagodzi! BARBARA. A! winnam jeszcze złożyć wam podziękę. Dosia mi dała wasz psalm, czy piosenkę,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 279
" BARBARA. Wytłumacz Waszmość! Nam ludziom potrzeba, By nas ktoś ciągle podnosił do Nieba.. O! i szczęśliwy! komu Bóg poruczy, Dać to ukochać, co ON sam nas uczy! — Lecz by na wieszcza zejść raczył duch Pański, Wzrość w nim wprzód musi człowiek chrześciański. KOCHANOWSKI..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 280
" KOCHANOWSKI   (do Koszuckiego). My do Piotrkowa jedźmy z darem pańskim, By go pod liczbą zdać w skarbcu Hetmańskim. (odchodzi z Koszuckim).   * * * Scena druga.   Piotrkow. — Plac przed Ratuszem. Posłowie z, różnych stron przechodzą i idą na..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 281
" LUPA PODLODOWSKI. To i dość! zgoda! — Byle nam Marszałek Nie zmylił w końcu! — Bo rzec bez przechwałek, Ja mu i Waszmość chyba nie dozwolem Przez słabość serca pójść jawnie za Królem. A toćby dla nas był cios piorunowy, By nas miał odbiedz Marszałek Sejmowy...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 282
" Scena trzecia. Izba Poselska. Marszałek Sierakowski w krześle, ustawionem na podniesieniu; przed nim na stole, okrytym kobiercem, złożona laska. — Po bokach na ławkach Posłowie. MARSZAŁEK SIERAKOWSKI. Bracia! Posłowie Rycerskiego Stanu! Już bracia starsi, Panowie Senatu, Z..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 283
" Abyśmy radząc w obec panów Pana, Czuli, że odeń skutki rad zawisły. — W górę więc serca, a w ziemię kolana! Veni Creator Spiritus! (Marszałek i większa część Posłów przyklęka i odmawiają pocichu zaczętą przez Marszałka modlitwę. Lupa Podlodowski i wielu innych,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 284
" By wskok żołnierza słać ku wsparciu panów, Co już tam poszli z bliższych ziem Litewskich. Bracia! krzywdziłbym waszą cześć i wiarę, Gdybym w tej chwili, gdy kraj i swoboda, Gdy krew braterska woła o ofiarę, Wątpiącym głosem pytał was: czy zgoda? REJ Z NAGŁOWIC I WIELE..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 285
" Zagon Tatarski wtargnął na Podole. Lecz gdy nań baczność i siły obrócim, A dom nasz, wolność, zagarną w niewolę — Wygnawszy wroga, gdzie sami powrócim? A więc nim z hordą harc zaczniemy w polu, Pókiśmy w Radzie — chcemy i żądamy, Naprawy naprzód skaz w prawach i w królu,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 286
" POSEŁ MŁODY. Gdzie? tu! SPYTEK JORDAN. Fałsz! LUPA PODLODOWSKI I WIELE GŁOSÓW, Widzim. WIELE GŁOSÓW. Fałsz! (Hałas. Lupa Podlodowski zbliża się do Marszałka i mówi pocichu).   MARSZAŁEK   (podnosząc glos). Mości Panowie! Ma głos Pan Poseł..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 287
" Przez co Król królem stanął tak za młodu ? Z cnót swych, czy zasług? Czy z praw swego rodu? Czy że nas mieczem zhołdował w poddaństwo? — Nie! Z łaski naszej obran jest na państwo, A z dobrej chęci ku Ojcu-Królowi. — Przecz-że więc wszystko, jak sam-pan stanowi ? Przecz..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 288
" I co ją naród, za jej cnotę rzadką, Zwać już był nawykł swą panią i matką. Nie ! Ta najlepsza xiężniczka i żona, W czci poniżona, w miłości skrzywdzona, Po ciężkich serca boleściach i próbach, W królewskich w Wilnie odpoczywa grobach. A na jej miejscu któż stoi — by..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 289
" Że wielkich ojców synowie odrodni, Stracili — czego nie byli snać godni!   SPYTEK JORDAN   (porywając się z miejsca). Panie Marszałku! powinność jest wasza Skarcić, kto potwarz na Króla ogłasza. JEDEN Z POSŁÓW. Wróg chyba swobód lub dworak z rzemiosła..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 290
" REJ Z NAGŁOWIC. A toć Jegomość chce wręcz bezkrólewia! SPYTEK JORDAN. Jest to obraza praw i Majestatu! INNY POSEŁ. To rzecz nie nasza, lecz Panów Senatu. LUPA PODLODOWSKI. Tak! gdyby Senat był, jak być przystało — Przy prawie mocno, a za wolność śmiało Stał lwem,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 291
" Mości Panowie! toć gdyby tak płaca Szła wszem zarówno, jak jest równa praca,. Każdyby sobie u swego przypiecka Warzył polewkę swą; — a czy to pańska, Jak u Ichmościów — czy nasza szlachecka, Wżdyćby to była polewka Spartańska, Przy której, choćby my głodni, lecz syta..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 292
" Niech zdejmą z serca te dworskie maszkary! Niech na dwóch stołkach nie sadzą swej wiary! A w klar przed nami, i przed Królem, głośno Wniosą i sądzą tę sprawę żałosną: Między ojczyzną, a tą panią nową, Między rozwodem, a wojną domową; Byśmy poznali, kto z nich wierny..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 293
" Laudum stanęło — na piśmie się poda. Kto nasz — podpisze; kto nie... WIELE GŁOSÓW. Zgoda! zgoda! REJ Z NAGŁOWIĆ   (do Jordana). Daj pokój! zadął w wabik na cietrzewie. Teraz tok! WIELE GŁOSÓW. Rozwód, albo bezkrólewie! (wychodzą, tłumnie).   *..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 294
" Chce w sobie prawem ścieśnić władzę króla, A w którym naród — lub raczej swawola Cząstki narodu — godzi i nastawa Na własne jego człowieczeńskie prawa! I dziwna sprzeczność! Co gdzieindziej króle, Tu naród króla chce ująć w niewolę. Jakby co insze, nad wzajemną..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 295
" KIEJŻGAŁ. Boże! zmiłuj się nad sercem Królowej! KISZKA. Ja nie pojmuję, przecz nasz Król tak żąda Unii ścisłej? Zaliż nie przegląda, Ile przybędzie kłopotu i wrzawy, Gdy szlachta z Litwy pomnoży ich ławy? A i nam przez to, jak przewidzieć snadnie, Wiele sił w służbie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 296
" Ani da Orłu, by ją rwąc swym dziobem,. Krzykliwy gardziel miał czynić jej grobem. KIEJŻGAŁ. Krzykliwy — prawda! Ta sessya wczora! Te głosy tego Lupy oratora!... Nie czułem dotąd, co to jest za żmija Język — gdy Prawdę pozorem zabija!   KISZKA. A czyście Waszmość..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 297
" Zda się, żem patrzał na dąsy koguta! Była to istna Tantala pokuta. I co bądź w słowach przeciw mnie nabroił, Tak mię ubawił; że mój gniew rozbroił. — (Wchodzi Wirszyłło - Ostyk.) KIEJŻGAŁ   (scicha) Mowa o wilku, a ot i wilk z gaju! KISZKA   (cicho do..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 298
" Płyńmy, jak one, do jednego morza, Ale pilnujmy każdy swego łoża! Bo teraz widzę, na co Ichmość radzą : Chcą nami rządzić, a gadać nie dadzą. (Wchodzi Dowojna). DOWOJNA   (postrzegając Wirsziłła, z ironią) A!!! KIEJŻGAŁ   (prędka do Dowojny). Pan..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 299
" DOWOJNA. Rozkaż, Dostojność Wasza! WIRSZYŁŁO. Kilką słowy Raczcie powiedzieć Jej Mości Królowej, Naprzód — że wczoraj, nie z myślą, ukradkiem Siedząc jej kroki — lecz istym przypadkiem, Chcąc widzieć z blizka zwierzyniec w Bugaju, Tak ją znienacka naszedłem tam w..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 300
" Że Jej Królewska Mość raczy uprzejmie Przyjąć... WIRSZYŁŁO. To ciężar z serca mego zdejmie. Bo to com widział — niech mię tu pioruny!... Ona tak blada — że choć dziś do truny! (Wchodzą Spytek Jordan, Rej z Nagłowić, Tarło. Koszucki, Kochanowski i Jakób Podlodowski)...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 301
" KOCHANOWSKI   (do Dowojny). Waszmość pragnąłeś poznać Pana Reja, I w nim ku temu jest chęć z waszą spójna. Pozwólcie przeto... (wskazując po kolei). Pan Rej — Pan Dowojna. DOWOJNA   (z uprzejmym ukłonem do Reja). Pan Bóg z wysoka, a ludzie z daleka..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 302
" WIRSZYŁŁO   (patrząc na nich, na stronie). A niech ich piorun! jak w bitki na głowy! (do Reja). Wszakże to Waszmość, co w Izbie Sejmowej Ozwał się, mówiąc, że aż słuchać miło, Co syn powinien? (Rej kłania się milcząc). WIRSZYŁŁO   (podając mu..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 303
" REJ. Kocham ojczyznę, mam nieco rozsądku, I wiem, że wolność stoi na porządku. DOWOJNA. Wszyscy my bolim w tej najlepszej Pani, Ze kraj jej nie zna, a tak srodze rani. REJ. Nie kraj — wierz Waszmość! burzliwość szlachecka, Praktyki Włoskie, a mądrość Niemiecka!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 304
" WIRSZYŁŁO   (z oburzeniem). Jaki on ludzki! To jest język Żmudzki, Niech go pioruny! co choć gada różnie, Wżdy kręci djabła, jak pieczeń na rożnie. — U nas na Litwie — to plaga Egipska! Kołowrot, tartak, młyn, predykant z Lipska, Zła baba — nic go przeklektać..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 305
" Zakryjem oczy, lub jak kuropatwy, Głowę w śnieg! — spojrzeć sam, każdy się boi, A będziem wrzeszczeć "sęp!" na czem świat stoi. J. PODLODOWSKI. Wad, jak choroby, dopatrzyć nie sztuka! Ale to doktor, co leki wyszuka. REJ. Byleśmy tylko słuchali doktora! Recept jest:..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 306
" KOCHANOWSKI   (patrząc ku Niebu na stronie). Twój jest dar słowa! Dajże go tak użyć, By Ciebie uczcić, a ojczyznie służyć! (Wchodzą Hetman Tarnowski i Radziwiłł Marszałek, zajżywą rozmowy. Radziwiłł w milczeniu wita obecnych i postęp za Hetmanem. — Obecni..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 307
" Co rychlej musim kończyć tu z rokoszem, Inaczej horda wtargnie na Podole. — Pretwic z kozactwem stawi jeszcze pole. Lecz zdjęty strachem miecza i jassyru, Lud zbiega zewsząd w mury Peremiru, A Wiszniowiecki szle gońca po gońcu, Ze w nim, bez wsparcia, nie dotrzyma w końcu...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 308
" Scena szósta.   Zamek w Gomolinie. — Noc. Wchodzą Maryna i Papagoda, w stroju podróżnym. Podstarosci poprzedza ich, z pochodnią w ręku. Za niem i dwaj Pacholkowie niosą, szkatułę, żelaznemi obręczami okutą.   PAPAGODA. Baczżeno Waszmość, Panie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 309
" PODSTAROŚCI   (na stronie). Sam zdychaj pierwej, ty gadzino Włoska! A strzeż mię od niej Matko Częstochowska! (odchodzi).   PAPAGODA   (do Maryny). I cóż, Maryno! nie słuchasz mej rady? MARYNA   (stanowczo). Za nic się przed Nią, nie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 310
" Czart ją i porwie nareście: — cóż potem? Gdzie się obrócisz? Co poczniesz z twem złotem? Zakopiesz? To cóż za korzyść? — Pokażesz? Porwą, zabiorą, posądzą o kradzież. Lecz i bez tego — mierz złoto choć krobką, Wiedzą, żeś chłopka — musisz zostać chłopką...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 311
" A my z nią zawsze! — Naprzód, jako słudzy. Lecz potem, potem!... Przez nas tylko drudzy Znajdą wstęp do niej, i przez nas wybrani. Aż zwolna, zwolna — ja pan, a ty pani. A potem — Bona już stara; a potem — Każdy śmiertelny! — A potem jej zlotem Kupim gdzieś pałac, tytuł —..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 312
" PAPAGODA. Nie zostawisz w nędzy.. Poszlesz część jakąś. — A czegóż jej trzeba Na stare lata? — Ma zdrowy kęs chleba, Ma kąt spokojny — choć niby w więzieniu. Niech medytuje o duszy zbawieniu. To jeden sposób; kto się chce poprawić. — A wszak mówiła, że ty masz ją..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 313
" Czy będziesz przy niej? — Nie! Jej nie zobaczysz. A kto wie, kto wie, czy jej nie wyświadczysz Większej przysługi, zostawszy przy Bonie? — Bo dajmy, sejm ją utrzyma na tronie. Znasz Bonę — złota na zemstę nie skąpi. Znajdzie, kto miejsce twej matki zastąpi. Owóż my, wiedząc,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 314
" Teraz szyk nowy w myśli mych obozie. — Ależ bom długo był jak lis w wąwozie ! List ten przeklęty ścigał mię jak mara, Istne na myśli pismo Baltazara! — No! za toż teraz sam czart nie dosledzi. — Dziewka w mych ręku, baba w lochu siedzi. Jej złoto — moje! — Lecz brać z..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 315
" Niech Król z nich prawdy dowie się choć trochy — Ucieczem do Włoch. — O! kochane Włochy! (odchodzi).   * * *     Scena siódma. Izba Senatorska. Na podniesieniu o trzech stopniach, okrytych purpurowym suknem, Zygmunt-August siedzi na tronie, pod..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 316
" Jest w oczach Króla pierwszy z powinności. Lecz Bóg sam tylko, słowem Wszechmacności, Mógł wszystko zacząć i skończyć zarazem. — Król radby dla nas być Boga obrazem W miłości ku nam; ale ludzkie dzieje, Człowiek, przez czasu wieść musi koleje, I by cel osiądź u mety zawodu,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 317
" A że potwierdził wszystkim, co kto trzymał, Król przez to właśnie dowieść chciał i mniemał, Że władzy swojej nie chce użyć w niczem, Aż wprzód raz jeszcze, przed Boga obliczem, Na sejmie z wami, przodków obyczajem, Śluby wierności wymieni nawzajem. Panowie Rado i Stany..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 318
" Sercu snać twemu przyczynimy bolu, Gdy głosem świętej powinności gnani, Jak wolni ludzie i obywatele, Prawdę, acz gorzką, wypowiemy śmiele. Bo nie z płochości, nie z naszej złej woli, Lecz idzie z dbania o cześć swoich króli. Tyś jest, o! Panie! syn wielkiego rodu, Tyś król i..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 319
" I garnął k'sobie, co tylko jednemu Bogu należy. — Owóż, by ku temu Nie przyjść — lud wolny, jak skrzydła orłowi,. Radę do boku przysądza Królowi. Skrzydłami tylko orzeł buja snadnie, Z Radą swą tylko Król chwalebnie rządzi. Wytargaj pierze ptakowi — ptak spadnie...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 320
" Jeśli prośb dzieci ojciec nie wysłucha. Królu nasz! Ojcze! Panie Miłościwy! Pójrz po swych Radach, po swych wiernych Stanach, Obacz ich boleść, usłysz głos płaczliwy! Naród cię przez nas błaga na kolanach. (Boratyński i wszyscy Posłowie rzucają się na kolana). Pomnij na..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 321
" Z równą wam wszystkim? — Czyż więc wasza wola Wtem byćby miała, by między wolnemi, Niewolnik tylko był król? — Przecz więc króla Żona być musi wyższą nad wszystkiemi, Że jej koniecznie z wyższych chcecie rodów? — Z męża, nie z siebie, cześć bierze niewiasta...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 322
" Bogu czci, Polsce chwały, wam pożytku, A mnie — nie władzy, ale się przysporzy Miłości waszej. — Lecz co się już stało, Panowie moi! odstać się nie może. "Cóż nada posiąść choćby ziemię całą, Gdy stracim duszę?" — mówi Słowo Boże. I biada królom, co swym żądzom..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 323
" Wy mówcie za mnie! Z miejsc waszych i stanu Ukażcie braciom, czego chcą, gdzie dążą. Ja ufam w świętość mych przysiąg, i w Panu, Że co ON związał, ludzie nie rozwiążą, (usiada).   PRYMAS DZIERŻGOWSKI   (powstają). Wasza Królewska Mość zapomnieć..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 324
" Lub bez pokuty grzech zdejmować z winnych. Lecz by grzech cudzy rozkładać na innych, Tej władzy nawet, Wielebny Prymasie! Bóg sprawiedliwy sobie nie zostawił. Każdy z nas przed Nim odpowie sam za się. Lecz kaźń grzechowa, jak nam Bóg objawił, Z ojców na syny przechodzi spuścizną...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 325
" Lecz my tu świeccy radzimy na sejmie. Co gdzieś Kanony albo Sakramenta, To nam Polakom są Pacta Conventa. W nich nasza wiara i zbawienie nasze, To nasz Dekalog i Arka Przymierza. Kto sobie szczerbiec Chrobrego przypasze, Chronić nam musi statut Kazimierza. Bośmy są jeszcze owych dziadów..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 326
" Ale Król Polski chce dać widzieć światu, Jak pragnie wolność ludu swego ważyć. Kto z was rzecz umie baczyć a rozważyć, Pozna, że przykład dopióro rzeczony, o przodkach naszych i Rad tej korony, Z nami ni z wami nic wspólnego nie ma. Co król wam przysiągł, król wiernie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 327
" JAN TĘCZYŃSKI. Kto śmie głos Rady zmuszać do milczenia? RAFAŁ LESZCZYŃSKI   (wybiega na środek Izby). Myśmy są naród! My obywatele! My stróże swobód! My obiorcy króla! Zakon nasz — prawo, a nie czyja wola! ANDRZEJ ZEBRZYDOWSKI, BISKUP KUJAWSKI, (zbliża się..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 328
" Winien na radzie? — Gdy nie wasz królewski Majestat we mnie — toć wart przecię względu Syn waszych Królów i Xiąże Litewski. Bóg mi nie dopuść, być z tych królów rzędu, Co, jak gdzie indziej, kraje i narody Mieć baczą tylko za włości a trzody. Których potęgą jest strach,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 329
" INNE GLOSY. Nie! nie ! Król dzieci swych nie osieroci! HETMAN TARNOWSKI   (porywając się z oburzeniem). Przez Boga! Królu! czyż ten wrzask szalony, Co twej ojcowskiej urąga dobroci, Tak cię ma wstrząsać, byś ojczystej nawy Odbiegł — ty sternik! gdy się burza sroży?..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 330
" WIELE GŁOSÓW RAZEM. Słyszycie! Zdrajca! On grozi swobodzie! — My czerń?- Precz z zdrajcą! — Na szablach roznieście! (Lupa podlodowski i wielu Posłów porywają się do szabel. X. Maciejowski, i inni Biskupi i Senatorowie zrywają się z miejsc, swoich i zastępują drogę..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 331
" ZYGMUNT-AUGUST   (do Maciejowskiego). Kanclerzu Państwa! obwieść wierne Stany, Ze nim sejm własne poskromi bezrządy, My Król obrany i koronowany, W moc praw — na jutro przywołujem sądy. (Zstępuje z powagą z tronu, rzucając żałosny wzrok na zgromadzenie, gdzie wre..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 332
" Rękę mą dałbym spalić nad zarzewiem, Niż wznieść tę laskę na tym sądzie Króla! Niech pęka raczej, niż służy niegodnie! (famie laskę i rzuca o ziemię). TARNOWSKI   (przystępując szybko ku niemu). Przywódzco złego w Radzie i w Koronie, Co na tron buntu miotając..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 333
" KMITA   (wstrzymując swoich) . Bracia! szanujcie te progi! Tu jest świątynia Rzeczypospolitej. W polu, nie w Radzie, do broni! (Stronnicy Kmity cofają się i rozstępuje) .   TARNOWSKI (otoczony swoimi, idzie ku drzwiom pomiędzy tłumem, i podnosząc rękę do..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 334
" (Górka, Kmita, Tęczyński, Leszczyński, i dalsi Senatorowie, otoczeni resztą Posłów, wychodzą tłumnie, przy okrzykach: "Wiwat!" )   X. MACIEJOWSKI   (wznosząc ręce ku górze, z żalem). Ojczyzno moja! tegożem miał dożyć? — (Grzmot, błyskawica, i szum burzy..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 335
" A jeśli hardzi zatną się w uporze — Ja, z krzyżem, szaty przywdziawszy biskupie, Sam wśród walczących pójdę w imię Boże, Szał ich rozbroję — lub krwią swą odkupię! (Prymas, X. Maciejowski i dalsi Biskupi wychodzą). KONIEC AKTU PIĄTEGO.   "

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 336
" AKT SZÓSTY. Scena pierwsza. Zamek Bugaj. — Sala ta sama, co w Akcie czwartym. — Noc. Burza zewnątrz. Mielecka, Dosia Podlodowska, Dowojna. Opodal nieco Tarło, Kochanowski, Koszucki, Jakób Podlodowski; potem Radziwiłł Marszałek. MIELECKA (do Dowojny ). Ach! ona tego nie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 337
" Wiata jej wielka w rozrządzenia Boże. MIELECKA. Co też myślicie, jaki koniec będzie? DOWOJNA. Ha! da Bóg może obaczą się w błędzie. A z resztą Hetman.... MIELECKA   (z przerażeniem ). Co? Wojna domowa? Krew braci? — Na to nie była gotowa! DOWOJNA  ..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 338
" (do Dworzan) Waszmość Panowie w kolej, co godzinę, O zdrowiu pani donoście Królowi. (do Mieleckiej). Wy, siostro, baczcie! by wszelką nowinę, Coby skądkolwiek, prócz od nas, dojść mogła, Usuwać od niej. (chce iść). MIELECKA   (zatrzymując). Jeszcze jedno..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 339
" MIELECKA   (zbliżając się ku Dworzanom): Któż widział Króla po powrocie z Rady? KOCHANOWSKI. My wszyscy. MIELECKA. Jakże? TARŁO. Nadzwyczaj był blady, I łzy miał w oczach; — lecz w twarzy i w czole Znać było męztwo i niezłomną wolę. MIELECKA...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 340
" MIELECKA. Tak! gdy Bóg siły nie da na wytrwanie. — Ale skąd w tobie ta myśl i pytanie? DOSIA. Przed wami powiem wszystko. — Gdy odchodził, (wskazuje za Kochanowskim). Tak spojrzał na mnie — że zda się ugodził Ostrzem w me serce. — Gdyby go tam byli Wzięli na xiędza, i..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 341
" Scena druga.   Komnata Królowej. Na stole duży krucyfix hebanowy, z figurą z kości słoniowej. Przed nim Xiążka do nabożeństwa Królowej Jadwigi, w bogatej oprawie, z klamrami, w kształcie Orla i Pogoni. BARBARA   (suma). (z załamanemi rękami, z głową..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 342
" Porwą na Króla — gdzież jest ludzka siła, By wstrzymać potok, gdy się wyparł z łóża? — Dziś tamą może być moja mogiła. Jutro, już nie czas! — Przecz więc, wolo Boża! Tak jasna rozumowi — przecz nie koisz Wątpienia serca? (uderzając się w piersi, z goryczą)...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 343
" O! Auguście! O! mój Królu! Cóż, że wiem, jakem ci droga? — Mnież dziś myśleć o twym bolu? Mnie ? — Toć gdybyś szedł na wroga, A na harcie twego ducha Czuł ojczyzny cały los: Mógłżbyś, śmiałżbys skłaniać ucha Na mych westchnień, jęków głos? — (przyciskając..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 344
" (Grzmot, świst wichru i łoskot burzy na dworze). Cóż to? łoskot gromu? — Co za burza! — Ściany domu Drżą jak okna! — Przecz mię trwoży Waśń żywiołów, nie sąd Boga? — Lecz te gromy? lecz ta trwoga? Nie głos-li Twój a przestroga ?— (z przerażeniem). Panie! Panie!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 345
" Kto ci dorówna, gdy nań od Boga Nie zstąpi chyba moc i przestroga? — O! daj mi tę przestrogę, W sercu, myśli, czy głosie! Bo już sama nie mogę Dojrzeć Prawdy w mym losie. Ty kieruj mą czynność, Ty ucz co wybierać: Co grzech? co powinność? Czy żyć? czy umierać? (Cofa się..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 346
" (Odrzuca ją ze wstrętem, a podnosząc oburącz xiążkę Jadwigi): A ty, darze nad dary! Ty mię ucz, jak prosić Sił Miłości i Wiary, By Krzyż wziąć i znosić! (Przyciska ją, mocno do piersi i pozostaje chwilę w milczeniu; — po pauzie). O! szalona! jazem śmiała Samobójczą..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 347
" Nam-że to bliźnich serca zepsute Chcieć leczyć samym — nie z Tobą zgodnie — Nie przez wzór cnoty, żal i pokutę, Lecz przez swe gorsze grzechy i zbrodnie? — (rzuca się na kolana). O! przebacz mi Boże! Jam grzech mój uznała. Daj cierpieć w pokorze, Co chcesz, bym cierpiała!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 348
" Boie! wspieraj Augusta! Zmiłuj się nade mną! (upada). (Na łoskot upadku wbiegają: Mielecka, Dosia, Dowojna, i wkrótce potem Tarło, Kochanowski, i wiele Kobiet dworskich Królowej). MIELECKA   (klęcząc przy omdlałej). Barbaro! Siostro! — Ach! ona nie żyje! DOSIA..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 349
" DOWOJNA (wchodząc śpiesznie). Królowa Jej Mość powraca do życia. Lecz śpieszcie Waszmość, i nie traćcie chwili — Niech Król Pan swego nie zwleka przybycia! — (z żalem). Ciężko Bóg skarze tych, co ją zabili! (Odchodzą w różne strony: Dosia z Dowojną, Kochanowski z..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 350
" Ze wierzysz tylko nie sercem, lecz uchem; I byle słowa brzmiały po twej woli, Gotów choć w otchłań — choć w ślad za złym duchem! (Wchodzi Radziwiłł Podczaszy). ZYGMUNT-AUGUST   (do wchodzącego). I cóż Pan Hetman? RADZIWIŁŁ PODCZASZY. Wbrew nocy i burzy, Konno,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 351
" ZYGMUNT-AUGUST   (z przerażeniem, do wchodzącego). Wieść od Barbary?... KIEJŻGAŁ. Nie od niej, mój Królu! Lecz wieść nieszczęsna — Tatar na Podola! ZYGMUNT-AUGUST. Jak to? A Pretwic? A Kniaź Wiszniowiecki? KIEJŻGAŁ. Zamek Peremir, przez napad zdradziecki,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 352
" ZYGMUNT-AUGUST   (prędko). Coż? TARŁO. Jej Królewska Mość niespodziewanie Zasłabła..... ZYGMUNT-AUGUST   (wołając). Konia! (Dworzanin wbiega). Konia! (Dworzanin wybiega), (do Radziwiłłów). Wy ze mną oba! (chce iść). TARŁO. Dowojma kazał..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 353
" Scena czwarta.   Gospoda Kmity. Kmita zbrojno, w stroju podróżnym. Dworzanie i Pachołkowie krzątają się, wynosząc paki i rynsztunek). KMITA   (patrząc w okno i przypasując karabelę). Już świt — Czas w drogę! — (do jednego z Dworzan). Czy wszyscy..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 354
" KMITA   (zmieszany). Cóż to jest? moja Jejmość! — Skąd ta zmiana, Przestrach, czy boleść na waszem obliczu? — Za-li nie jaka przygoda w Wiśniczu? — PANI KMITOWA   (z powagą i mocą). Gore! — (Kmita cofa się z przerażeniem). Nie Wiśnicz — lecz..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 355
" PANI KMITOWA. Posłuchaj Waszmość! wnet się wytłumaczy. KMITA. Jam jest mąż — panem swej się woli mniemam. PANI KMITOWA. Jam jest niewiasta — i swej woli nie mam. I na sąd Boży pozywam was śmiało, Zali wam kiedy zadość się nie stało, Prawie, nieprawie — we wszem, co..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 356
" Wichrzycielowi, swoję wychowankę, Jawnogrzesznemu xiędzu, chrześciankę — Ze moję wonczas błagania i modły Wczas świętokradzki ten związek rozwiodły, Nimby miał stać się w obec Chrześciaństwa Skazą małżeństwa i skazą kapłaństwa: Toć już sam Waszmość rad, że wasze..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 357
" Zabij je w myśli! wprzód nim czyn zbrodniczy Jak wąż niem na was z ludzkich ust zasyczy. KMITA. Ja bronię swobód, bronię praw narodu. PANI KMITOWA. Przed Bogiem Waszmość zdasz liczbę z powodu, Lecz świat ze skutków sąd swój na was wyda. Skutki — bunt, wojna domowa, ohyda,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 358
" Dziś już za późno! — Nie raczyli z Kmitą, Ha! niechże mówią z Rzecząpospolitą! Kmita rzekł swoje. — Słowo, co się rzekło, Stało się czynem. — I choćby mię piekło Pochłonąć miało — wolę znieść męczarnie, Niż by z gróźb Kmity Król szydził bezkarnie! PANI..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 359
" Ile ich jeszcze Bóg mi żyć przeznaczył, Prosząc Go tylko — aby wam przebaczył! (Chce odchodzić — wtem drzwi się otwierają i Odźwierny ukazuje się na progu). ODŹWIERNY   (wołając). Tarło, Dworzanin Jej Królewskiej Mości!.. (Wchodzi Tarło). KMITA  ..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 360
" Gdy wam zaś raczej Xięcia k'temu użyć, Wżdy gotów słowem i osobą służyć. KMITA (z dumą). Gróźb ni potwarzy Kmita się nie boi! Lecz dobrą wolę ważę, jak przystoi. Dzięki Waszmości! — I Xiąże Jegomość Dziś jeszcze o mnie mieć będzie wiadomość. (Tarło..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 361
" Ja sama jadę widzieć się z Podczaszym. — On po mnie, z żony, jest siostrzeńcem waszym. (odchodzi). KMITA   (sam.) (przechodzi się szybko i mówi z przestankami). Przeklęta Włoszka! — Wiem, że ludzkie ramie Krwi Herburtowskiej uporu nie złamie. — Piękna nadzieja!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 362
" Ot tobie, głupcze, te pańskie fawory! — Sum teraz muszę zabiegać przygodzie. (ujmując się oburącz za głowę). O! głupi rozum, co mądry po szkodzie! (odchodził.)   * * * Scena piąta.   Izba Poselska (Wchodzi partya Posłów — Spytek Jordan na czele)...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 363
" Krąży, czyhając, czyją duszę złowi — On to we wszystkiem rej ku złemu wiedzie! (Wchodzi druga partya Posłów, zbrojno i po podróżnemu; na czele Jerzy Soroka, Poseł z Ziemi Russkiej). JEDEN Z WCHODZĄCYCH POSŁÓW   (do soroki). Więc to jest pewna że Kmita nie jedzie?..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 364
" BORATYŃSKI.   (opryskliwie) Co mam tłumaczyć? SOROKA. Waszmość jest druh Kmity. Pan Kmita, w imie Rzeczypospolitej, Kazał nam wierzyć, że Króla małżenstwo Kraj wiedzie na szwank i niebezpieczeństwo. A teraz słyszym, że się nas odrzeka, Odstaje od nas! Pan Lupa..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 365
" Mówił, com myślał: — i rozumiem przecię, Że też i Waszmość rzecz swą rozumiecie. A każdy musi o pożytek wspólny Kadzić, jak umie; — każdemu głos wolny. GŁOS JEDEN Z PARTYI DRUGIEJ. Ho! ho! Jegomość inaczej już śpiewa! Nawarzył z Kmita — a nie chce pić piwa...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 366
" Ta, cośmy dla niej, na jednego słowo, Wili tak hurmem koronę cierniową: — Ze się w niej tylko, jęk braci zbolałej Nie odbił w sercu, jak echo od skały; Ze ona tylko, cały sprzęt swój złoty, Całe swe wiano — perły i klejnoty, Wszystko oddała na wojnę z Tatary! GŁOSY..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 367
" STEFAN GARCZYŃSKI, POSEŁ Z WIELKOPOLSKI. Obliczmy, co komu Potrzeba stricte na powrót do domu. Reszta ojczyznie! WSZYSCY. Zgoda! zgoda! zgoda! SOROKA   (do otaczających). Bracia ziomkowie! Przez Ruś wojsku droga. Nasz chleb, nasz obrok, i nasza podwoda! POSŁOWIE Z RUSI...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 368
" Niechże brat bratu wzajem rękę poda! Co było — przeszło! Teraz zgoda!   WSZYSCY. Zgoda! (Posłowie obu partyi mieszają się i uściskają nawzajem). REJ Z NAGŁOWIC   (wskakując na podniesienie). Mości Panowie! jeszcze jedno słowo! Gdy bracia z bracią łączą..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 369
" Pozwólcie, w imie Sejmu i Ojczyzny, Nieść mu te słowa, jak balsam na blizny; I niech świat widzi, jak w nas, bez oręża, Wolność praw broni, a Miłość zwycięża. OKRZYKI ZE WSZYSTKICH STROIU IZBY. Prosimy! — Wiwat Król! Wiwat Królowa! Wiwat Królewic! i krew Jagiełlowa!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 370
" Król mię, czy Xięża, w kuratelę biorą, Z Królem i z Xiężmi człek, jak umie, radzi. — Lecz gdy Król wojsko na wroga prowadzi ! Ja, Andrzej Górka, mam zostać w zapiecku, By z wami psalmy śpiewać poniemiecku? Ja dać się ubiedz Królowi, czy komu, W obronie kraju? Ja tę plamę..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 371
" DWORZANIN (z gniewem). O! zgrozo! — Darmo ! nie wśrod tego tłumu, Nie z nim wieść dzieło czystego rozumu! Filozof w Polsce wieczny cudzoziemiec. (wznosząc i wyciągając przed siebie ręce, z uniesieniem). O! Niemcy! Niemcy! — Do Niemiec! do Niemiec! (odchodzi).   * *..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 372
" Witać mię, fukać, lamentować, zrzędzić — Radbym już oślep na miecze a włócznie! TRZECI. Ja powiem prawdę! Gdyby nie dla sromu, Nie dla kądzieli a zajęczej skórki: Jak mi Bóg miły! wróciłbym do domu, I drwił z Prymasa, i z Kmity, i z Górki. ROKOSZANIN CZWARTY  ..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 373
" SZAFRANIEC . Zgoda ! — Ależ nie uciekać! — Bo nie chcę wstydu. — Wprawny, czy niewprawny, Stój, jak słup! — broń się! i daj się rozsiekać! (chcą iść). ROKOSZANIN PIĄTY   (wbiegając). Stójcie, Panowie! to jeszcze nie wojna! To tylko z pocztem Hetmański..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 374
" Ręczy swem słowem polskiem i rycerskiem, Ze to jest wszystko fałsz, potwarz, ambaje, Co ktoś językiem ostrym a bluźnierskim, Jak ów wąż jabłko — do serc wam podaje. I jeśli jest kto z was, Mości Panowie! Co służył pod nim, lub co zna Hetmana: W imie ojczyzny! niech stanie i..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 375
" (zwracając się do Rokoszan). Bo choćby Waszmość — ( Pan Hetman to mówi ) , Choćbyście Waszmość, niewiedzieć zacz, chcieli Wojować gwałtem — toć wojujcie zdrowi Z kim sobie chcecie! My schodzimy z pola. Lecz nie ze strachu, Mościa Dobrodzieje! Nie! Tam na Rusi, tam w sercu..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 376
" (do Porucznika). Z słów, i z poselstwa waszego, Jaroszu! Widzę, gdzie prawda; i — (zwracając się do Rokoszan) . Mości Panowie! Składam nad wami dowództwo w rokoszu. — Lecz kto chce bronić ojczyzny i wiary, Kto przy surm dźwięku rad z Hordą pójść w taniec, Temu, da Pan..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 377
" PODSTAROŚCI. Tak! I Pan Górka ma, słychać, tę wolę, Kto z was ochotnik kraj bronić żelazem, Pod swą chorągiew wziąć go na Podole. WSZYSCY. Wiwat Pan Górka! Wiwat Maciejowski! PORUCZNIK. Hic est vir Dei! On to wszystko sprawił, On to nam grzesznym wymodlił cud Boski!..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 378
" Scena ósma. Gospoda Kmity. KMITA (sam) (stoi zamyślony) Sejm mię opuścił! — Któż uwierzy nynie, Żem wprzód chciał zgody? Że nie strach jedynie Wiedzie mię ku niej? — Sejm zamknął mi drogę. Mógłbym być pierwszym — ostatnim nie mogę! — Król ma te listy:..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 379
" PANI KMITOWA. Wierzę, żeś Waszmość nie wiedział kto Ona, Nie przeczuł przyszłych dla ojczyzny plonów, Gdyby się pod Jej sercem, u Jej łona, Począł i wzrastał szczep krwi Jagiellonów! Lecz strach — strach patrzeć, jak zda się my sami, Nie swą złą wolą, lecz swemi..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 380
" Ostrzem topora dojęte do rdzeni. Cóż, że czas jeszcze nad swym grobem rośnie, Ze się ostatkiem sił jeszcze zieleni? Owoc — śmierć! KMITA. Przez Bóg żywy! jam niewinien! Jam nie chciał tego! — Jam choć dziś gotowy... PANI KWITOWA. O! śpiesz, śpiesz Waszmość! uczyń..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 381
" Nie było źródłem ni zbrodni, ni zguby! Niechby Król w żalu czul, jak balsam w bliznie, Że Bóg, nie naród, zerwał nasze śluby! By i śmierć moja nie była powodem Rozbratu serca — króla z swym narodem." — KMITA   (z zapałem). Nie! jak Bóg żywy! Nie! choćbym krew..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 382
" GÓRKA. Król sam chce z wojskiem ciągnąć na Podole. Ja z nim! PRYMAS. Zwyciężcie! A gdy laur opasze Skronie królewskie — mówcie! jam gotowy Koroną Piastów okryć skroń Królowej. KMITA. Wielebność Wasza odgadł nasze chęci. — Ja w tem, że naród i sejm je uświęci...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 383
" KOSZUCKI. Kto mógł wróżyć, Ze z burzy wczoraj, może się wynurzyć Dzień tak pogodny, jak nam dzisiaj świeci? J. PODLODOWSKI. Ojciec dobrocią upamiętał dzieci. KOCHANOWSKI. Lecz serce matki do dna się rozdarło. J. PODLODOWSKI   (nasłuchując). Co to za tentent?..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 384
" J. PODLODOWSKI. Skądże wieść ? TARŁO   (wskazując nil Hussarza). Jest to Jegomość Pan Żarski, Z Pana Pretwica chorągwi Hussarskiej. On tę wiadomość przywiózł Hetmanowi. A jak co było — prośmy, niech opowie. WSZYSCY. Prosimy! (otaczają kołem Żarskiego) ...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 385
" I już nad Dnieprem, Han, w kole swej dziczy, Zasiadł w obozie na podział zdobyczy, Gdy wtem Pan Pretwic, Kniaź Wasil z Ostroga, Herburt, Sieniawscy, i chorągwie z Litwy, Z trzech stron, znienacka, hajże w Imie Boga! Za sto lat życia nie dałbym tej bitwy! Tatarzyn myslał, że nas..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 386
" DOWOJNA   (do Hussarza). Król Pan chce z wami mówić osobiście. (Żarski odchodzi przez drzwi, które mu Dowojna wskazuje). KOCHANOWSKI   (do Dowojny). Jakże dziś zdrowie Miłościwej Pani? DOWOJNA. Duch jej i ciało, to jak kwiaty iście. Kropelka rosy,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 387
" Scena dziesiąta i ostatnia. Komnata Królowej. Barbara w krześle, Mielecka na kolanach przy niej, Dosia w głębi. BARBARA   (uściskając klęczącą Mieleckę). Tak, tak, Anusiu! cieszmy się! jest czego. Bóg nam okazał moc jawnego cudu. Naród znów w króla uznał ojca..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 388
" MIELECKA. A twójże August, co cię tak miłuje? A jaż? a ona? (wskazuje na Dosię). BARBARA   (z mocą). Milcz! Wyrokom Nieba Korzyć się tylko ludziom — nie opierać. Ty jeszcze nie znasz tajemnicy Krzyża, Nie wiesz, czem boleść ku Bogu nas zbliża — Oto tem tylko..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 389
" ZYGMUNT-AUGUST   (tuląc ja do piersi). Tak! naród poznał, i uczcił Anioła! — Pójdź z rąk Senatu, Sejmu, i Kościoła Przyjąć korony i błogosławieństwo! X. MACIEJOWSKl   (do Barbary). Kto ufał Bogu w doświadczenia próbie, Bóg mu, jak tryumf, da balsam na..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 390
" By znieść swe własne, niech wprzód szczęście cudze Sił doda sercu. (do Kochanowskiego i Dosi). Panie Kochanowski! Dosiu! przystąpcie! Nim miłość młodzieńcza Kwiat uczuci waszych zmieni w plon dojrzały, Król was, jak ojciec ojczyzny, zaręcza, W obec najwyższych jej — cnoty i..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 391
" KOCHANOWSKI   (z zapałem). Królu! przed Nieba i twojem obliczem, Majestatowi cześć, wiarę starszyznie, (wskazując na Dosię) . Jej wierną miłość, nieskalaną niczem, A krew i pracę ślubuję ojczyznie. X. MACIEJOWSKI. Amen! Dochowaj świętego przymierza, A..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 392
" BARBARA (odchodząc, do Kochanowskiego). Młodzieńcze! raz jeszcze! Przysiąg, coś wyrzekł, umiej strzedz niezłomnie. — U Boga tylko jest natchnienie wieszcze. W Nim służ ojczyznie — i pamiętaj o mnie! (Ostatnie słowa wymawia prędko i z żalem, i kryjąc wzruszenie odchodzi..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 393
"   PRZYPISY. "

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 394
" PROLOG. Str. 8. w. 7. Toć pewnie po nią jadą do Dubinck. i t. d. Tajemne małżeństwo Zygmunta-Augusta z Barbarą zawarte zostało w końcu Września 1547 r., a już dnia 15 Listopada młody Król musiał opuścić Wilno i nieutuloną w żalu małżonkę, udając się na. Koronny Sejm do..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 395
" wkrótce po przybyciu pisany, donosi o minionej już chorobie i poronieniu Królowej. "Oznajmuję Waszej Królewskiej Mości, memu Miłościwemu Panu, iż Jej Miłość, małżonka W. K. M., jest za łaską. Bożą dobrze zdrowa, ale żeby co miało być w żywocie, już o tem nie trzeba..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 396
" "Jej Kr. Miłość, małżonka W. K. M., jest dobrze zdrowa za łaską miłego Boga, jedno Jej Kr. M. nie zawsze bywa dobrej myśli, dla odjachania W. K. M., swego Miłościwego Pana i małżonka. Chodzi Jej Kr. Miłość na każdy Boży dzień do kościoła; za szczęśliwe zdrowie, a też za..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 397
" "Panie Podczaszy! Jest wielka a gwałtowna tego potrzeba, o czem Twoja Miłość wiedzieć będziesz od nas potem, aby pewnie a koniecznie Jej Kr. Miłość, małżonka nasza najmilsza, jutro przyjachała do Wilna, na dobrą godzinę w noc, do dworu Twojej Miłości, pokryjomu. Tego największa..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 398
" mość o tym akcie, ciekawy czytelnik znajdzie we wspomnionych już wyżej Pamiętnikach, w Historyi Litewskiej Kojałowicza, Stryjkowskiego i innych. Wkrótce potem, d. 28 Kwietnia, młody Król wy-: jechał znowu do Krakowa na pogrzeb ojca, i dopiero we Wrześniu tegoż roku złączył się..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 399
" kiego na jego miejsce poszlą, tedy będzie z nim tężej, jako z tym, który na dworze fawory ma. Ale ten wicher byłby ku mej niejakiej krotochwili, jakom z W. M. mówił. " — Król sam pisze w tymże przedmiocie do Podczaszego: "Iż nam o Kasztelanie Wileńskim piszecie, że się na sejm do..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 400
" AKT PIERWSZY. Scena szósta i siódma. Że Bona, oprócz politycznych intryg i zabiegów ku zerwaniu małżeństwa Zygmunta-Augusta, których Kmita był głównem narzędziem, uciekała się jeszcze do nadziemskich potęg i czarów, i godziła na życie nienawistnej sobie synowej: na to,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 401
" Z innych listów Króla okazuje się, iż posądzał tę babę o zamach na życie Barbary, i wielką przywiązywał wagę do utrzymania jej w mocy swojej. Jakoż, odesławszy ją naprzód do więzienia w Sieradziu, kazał potem przenieść do Brześcia, i poruczył ją szczególnej baczności..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 402
" wie natenczas kiedy w Brześciu będziemy, od ognia periculum magnum praedicit (niebezpieczeństwo wielkie przepowiada); a tak, iż Królowej Jej Mości matce naszej ta tam baba, która z Sieradzia do Brześcia jest przewieziona, bardzo a bardzo dolega, obawiamy się, iż jako inszych dosyć..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 403
" przyjął, o to T. M. żądamy. A ta baba tylko do naszego do Wilna przyjachania tam w Dubinkach mieszkać będzie; bo skoro do Wilna przyjedziemy, już tam jej prawo uczynić rozkażemy. " — Czy sąd ten rzeczywiście nastąpił, i jaki był jego wyrok, nie wiemy. Co się zaś tyczy Maryny..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 404
" w nadziei zniszczenia natychmiast skutków trucizny wiadomemi sobie środkami. Skoro jednakże Bona resztę zgubnego kubka wychyliła, a lekarz śpieszył zająć się własnem ocaleniom, Papagoda nie pierwej mu z zamku wyjść dozwolił, aż póki trucizna wnętrzności nie objęła. Antonio,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 405
" AKT DRUGI Str. 150 w. 7. Strzedz razem swobód Ducha i Kościoła. Że Zyrmunt-August był mocno i głęboko wierzącym; że religia była zasadniczem prawidłem polityki jego i życia: widzimy to na każdej karcie jego dziejów. Ale żeby sprostować całkiem mylne, a jednak dosyć..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 406
" to przedmiot powszechnych rozmów. Większość ludzi sumiennych, ostatecznego rozstrzygnienia tych zadań od przyszłego Soboru oczekujących, mniemała, iż należało im samym najpilniej i wszechstronnie te przedmioty badać, aby dobrą radą, owocem dojrzałego namysłu, sprawie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 407
" przyjmowaniem choćby najdalej posunionych żądań, umiał on najzawilsze okoliczności rozwiązywać, najgwałtowniejsze wzburzenia umysłów koić, i najdalej rozstrzelone wymagania kojarzyć. Kiedy więc naród, nie czekając ostatecznego wyroku Trydentskiego Soboru, rozdzielił się na dwa..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 408
" tą we Francyi i Hiszpanii, z edyktami Władysława Jagiełły w ręku, domagali się ich bezwarunkowego i doraźnego wykonania. Widząc zaś, że Król zachował uległość dla Stolicy Apostolskiej; że stan biskupi szanuje, duchowieństwo wspiera, powinności chrześciańskie i przepisy..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 409
" ściołowi Katolickiemu jest niechętnym, nowej zaś ich nauce najprzychylniej sprzyja. Zaślepieni niewczesną gorliwością autorowie katoliccy, ubolewając nad tem, że w Zygmuncie-Auguście prześladowczego fanatyzmu obudzić nie zdołali, w lot pochwycili rozsiewane przez protestanckich..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 410
" zjazdów i synodów, na których sprawy wyznania swojego rozstrząsali i urządzali. Jak zaś Zygmunt-August, nawet najbliższym swojej osoby, nie dozwalał nadużywać swego imienia i tem niebacznych łudzić i uwodzić, najlepszym tego dowodem jest list jego, pisany do Jana Bonara, Kasztelana..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 411
" wyjątek jest wzięty, uczony autor przytacza mnogie, a poczerpnięte z rozpraw sejmowych i innych historycznych źródeł, przykłady i dowody, jak Zygmunt-August "łagodnością, umiarkowaniem, a trafną i przezorną zwloką, odpierał i niweczył nakoniec wszystkie natarczywe na Kościół..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 412
" Radziwiłła z Tarnowskim, ob. "Życie Jana Tarnowskiego. " Str. 191 w. G. Że dla poetów miłość wżdy jest Dafną. Co, choć dościgną, śród ich uściśnienia, W łzy się im naprzód, potem w laur zamienia. Podług mitologii Greckiej, Nimfa Dafne, córka Peneja, uchodząc..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 413
" ta-Augusta i jego małżonce miotano, złośliwością i gwałtownością obelg odznaczało się ulotne pismo Orzechowskiego "de obscuro connubioo, rozrzucone podczas sejmu w Piotrkowie. Autor nie przyznaje w niem dosyć siły samym wdziękom Barbary, aby zdołały Króla do tego stopnia..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 414
" AKT PIĄTY. Sejm pierwszy za Zygmunta-Augusta, ( w Listopadzie 1548 r. ) nie zamknięty, lecz raczej odroczony, i drugi ( w Maju 1550 ), będący jakby dalszym ciągiem i uzupełnieniem pierwszego, uważane zwłaszcza pod względem polityczno-obyczajowym, nie mają podobnych sobie nie tylko w..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 415
" duchy, skądby nam niejakie zatrudnienie przypaść mogło, nie z kogo innego najwięcej pochadzac się zdadzą, jako z Boratyńskiego i z Pana jego ( Kmity ). Ale za wiele jest ludzi cnotliwych, to, da-li Bóg, pójść nie będzie mogło. " — W innym liście królewskim do tegoż..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 416
" przy końcu której Posłowie rzucili się na kolana, " prosząc, ażeby Król "raczył zaniechać tego, co wziął przed się, i nie nazywał tego małżeństwem, co małżeństwem nie jest" — Odpowiedź Zygmunta-Augusta na tę mowę, ubarwioną pozorem dobra publicznego a w rzeczy z..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 417
" cóż się przyda człowiekowi, choćby cały świat posiadł, gdy w duszy swej uszczerbek poniósł? ) ". Tu powstał szmer w zgromadzeniu; na co Król; "Silentium! ( a obracając się do Biskupów dodał: ) " A wy, W. M. Panowie Duchowni, którzyście na tem miejscu są posadzeni, abyście..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 418
" ogólnem także zebraniu Senatu i Posłów, wystąpili oni z większą niż przedtem gwałtownością, domagając się zerwania królewskiego małżeństwa. Tą razą głównym ich organem był Górka, Kasztelan Poznański, którego mowa, pełna wyniosłości i buty, należy do..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 419
" są niektóre jej słowa: "Acz Pan Bóg przełożył nas stanem, ale w tych rzeczach, które się wiary ustaw a zakonu dotykają, tedy nas równymi z innymi udzielał. A tak, kto będzie chciał więcej baczyć Boże przykazanie a zakon postawiony od Boga i od zakonu Chrześciańskiego, a..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 420
" tecznie oświadczył, iż małżeństwa swojego nie zerwie. "Co się już stało" — rzekł mocno i z powagą — "to się odstać nie może; a Waszmościom przystało nie o to prosić, abym żonie swej wiarę złamał, ale raczej o to, iżbym ją zawsze każdemu człowiekowi dochował...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 421
" nym a najniespodziewańszym wypadkiem było nagłe przechylenie się na stronę królewską Kmity, który, jak pierwej gwałtownością niechęci i dumy, tak się potem gorliwością i poświęceniem w sprawie małżeństwa królewskiego odznaczył. Przykład jego, a raczej też same przyczyny,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 422
" łaską Bożą, ci, którzy przeszłego sejmu, pod jakąś barwą duchów swoich, nam i potrzebom naszym niemałe zatrudnienie czynili, tedy się w tym jaśnie obaczyli i dobrowolnie przeciw nam stać dłużej nie chcieli. Bo jako przeszłego na sądy zezwalać, ani przy nich być nie chcieli,..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 423
" z Piotrkowa jachali, blisko milę nas prowadził, i między innem poddanych służb swych upokorzeniem, strzemię u siodła, gdyśmy wsiadali na koń, nam trzymał. Pan Wojewoda Krakowski zaś (Kmita ), ten nas do samego Krakowa przyprowadził, Królowę Jej Mość małżonkę naszą tam..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 424
" Zdanie to, słowo w słowo, wypowiedziane było publicznie na Sejmie Frankfurtskim w r. 1848, przez jednego z Professorów Filozofii, i z głośnemi oklaskami przez uczonych jego kolegów przyjęte. Jak zaś rozumnie sam ów Sejm sprawy swoje prowadził, sądzić można najlepiej ze skutku, gdy..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 425
" panowie Litewscy, a na ich czele cały dom Radziwiłłów, przystępowali do unii z Koroną, i jak usilnie nalegali na Króla, aby ich "do takiego włączenia a nie złączenia nie wiódł. " — Na jeden z takich listów, w którym go Marszałek Radziwiłł zaklinał, aby "jako namiestnik i..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 426
" chcieli Królowi posłuszeństwo wypowiedzieć. Tarnowski widząc, iż stąd wojna domowa i zguba ojczyzny wyniknąć mogła, z taką żwawością sprzeciwiał się w swej mowie rokoszanom, iż go mało nie rozsiekali. Podobnież postąpił on na sejmie w Piotrkowie: gdy cała prawie..."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 427
" Junius Brutus, pierwszy Konsul Rzymski, po wygnaniu Króla Tarkwiniusza, dwóch własnych synów. swoich, wplątanych w spisek w celu przywrócenia go na tron, skazał na śmierć i był obecnym przy wykonaniu wyroku. — Katylina, sławny wichrzyciel w Rzymie. AKT SZÓSTY. Str. 343. w. 5...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 428
" Bom ja Królowi powiedział: "dla W. K. Mości sprawy abo potrzeby winienem opuścić i opuszczę Wojewodę, ale nie dla kogo innego. Nie winienem ja temu Panu płochym się popisać, któremum ja wiele o swej przyjaźni powiadał, i który dla Pani matki mojej i dla mnie wiele czynił i czyni...."

Barbara Radziwiłłówna czyli Początek panowania Zygmunta-Augusta : poema dramatyczne w sześciu aktach, z prologiem - strona 429
" świata. Przeczucie to nie opuściło jej nawet w radosnym dniu jej koronacyi (7. Grud. 1550 ). Spółczesne świadectwa podają, że gdy po powrocie z tego obrzędu, bliżsi domownicy winszowali jej z radością korony, ona z łzą w oku a łagodnym uśmiechem na ustach, uprzejmie im..."